Dr. Care Hub

13/01/2026

Varicoceleسه شی دی👇

تعریف:

هغه حالت ته وایي چې د خصیو (Te**es) شاوخوا رګونه (Veins) غیرطبیعي ډول پراخ او پړسیدلي شي، لکه څنګه چې د پښو Varicose veins وي.
دا زیاتره د چپې خصیې په طرف کې لیدل کېږي.

څنګه رامنځته کېږي؟ (Pathophysiology)

د خصیو رګونو کې Valve خرابېږي
وینه بېرته ښکته نه ځي
وینه په رګونو کې جمع کېږي
د خصیو تودوخه لوړېږي
د سپرم جوړښت خرابېږي
د سپرم کیفیت او شمېر کمېږي


اسباب (Causes)

د رګونو د والو خرابوالی
اوږده ولاړه پاتې کېدل
دروند کار یا وزن پورته کول
د بطني فشار زیاتوالی
وراثت (Genetic predisposition)
د کیڼې خصیې د وینې د لارې اناتومیک جوړښت

نښې او علایم (Symptoms & Signs)

زیاتره وخت بې نښې وي
د خصیې درد (Dull aching pain)
درد د ولاړېدو او کار سره زیاتېږي
د خصیو دروندوالی
د خصیو کوچنی کېدل (Testicular atrophy)
شنډوالی (Infertility)

کله ناکله مریض وایي:
"د کڅوړې دننه د چینجیو یا مارانو غوندې احساس کېږي"

درجې (Grades)

Grade I – یوازې د زور وهلو (Valsalva) سره محسوسېږي
Grade II – په لمس سره محسوسېږي
Grade III – په سترګو ښکاري

او شنډوالی (Infertility)

د خصیو تودوخه لوړېږي
د سپرم شمېر کمیږي
د سپرم حرکت کمزوری کېږي
غیرنورمال سپرم زیاتېږي
شاوخوا 40٪ نارینه شنډوالي کې Varicocele رول لري

تشخیص (Diagnosis)

فزیکي معاینه (Standing position)
Scrotal Ultrasound with Doppler ✔
Semen analysis (که شنډوالی وي)

تداوي (Treatment)

1️⃣ محافظوي تداوي (Conservative)
که نښې لږې وي:
درد کمولو درمل (NSAIDs)
Scrotal support
دروند کار پرېښودل

2️⃣ جراحي تداوي (Definitive Treatment)

Varicocelectomy (Operation)
خلاص جراحي
Laparoscopic
Microsurgical (تر ټولو ښه)
Radiological embolization
د رګ بندول د کتیتر له لارې

جراحي هغه وخت کوو که:
شنډوالی وي
شدید درد وي
د خصیې وده کمه شوې وي

مخنوی (Prevention)

✔️ د اوږدې ولاړېدو مخنیوی
✔️ دروند وزن نه پورته کول
✔️ قبضیت کنټرول
✔️ مناسب زیرجامه (Supportive underwear)

مکمل مخنیوی ممکن نه دی، خو خطر کمېږي

اختلاطات (Complications)

شنډوالی
د خصیې کوچنی کېدل
مزمن درد
د سپرم خرابوالی

Be Come a Doctor.. 💚❤️🖤

12/01/2026

Allergic Conjunctivitis سه شی دی👇

تعریف

هغه حالت دی چې د سترګو سپينه نازکه پرده (Conjunctiva) د حساسیت (Allergy) له امله پړسي، سره کېږي او خارښت پیدا کوي.
دا ناروغي ساري نه ده.

اسباب (Causes)

دا ناروغي د بدن د Allergic reaction (Type I hypersensitivity) له امله منځ ته راځي.

عام اسباب:

ګرده (Pollen)
دوړې (Dust)
د حیواناتو وېښتان
فنګس (Mold)
عطر، خوشبویه مواد
کاسمیټکس
ځینې درمل یا لینزونه (Contact lenses)

پتالوژي / میکانیزم

Allergens سترګو ته داخلیږي
IgE د Mast cells سره وصل کېږي
Histamine او نور mediators خوشې کېږي
د سترګو رګونه پراخېږي → سوروالی، خارښت، او اوښکې

اعراض او علایم (Symptoms & Signs)
مهمې نښې:

د سترګو شدید خارښت (ډېر مهم علامت)
سوروالی
زیاتې اوښکې
سوځښت
د رڼا حساسیت (Photophobia)
سپین یا شفاف مواد (Discharge)
ورسره اکثره وخت الرژیک زکام هم وي
درد او پیپ عموماً نه وي (که وي، نو بل مرض شکمن دی)

ډولونه (Types)

Seasonal allergic conjunctivitis
د پسرلي او دوبي په موسم کې
Perennial allergic conjunctivitis
ټول کال دوام کوي
Vernal conjunctivitis
اکثره په ماشومانو او ځوانانو کې
Atopic conjunctivitis
د اوږدمهاله الرژۍ سره تړاو لري

تشخیص (Diagnosis)

د مریض تاریخ (History)
کلینیکي نښې
د الرژۍ سابقه
عموماً لابراتواري ټېسټ ته اړتیا نه وي

تفریقي تشخیص (Differential Diagnosis)

Bacterial conjunctivitis (پیپ، درد)
Viral conjunctivitis (ساري)
Dry eye syndrome
Uveitis

تداوي (Treatment)

غیر درملنیزې لارې:

له الرژۍ څخه ځان ساتل
سترګې نه مسح کول
سړه کمپرس
د Contact lens نه کارول

درملنه:

1️⃣ Antihistamine eye drops:
Olopatadine
Ketotifen
Azelastine

2️⃣ Mast cell stabilizers:
Sodium cromoglycate
Nedocromil

3️⃣ Artificial tears:
د allergen د مینځلو لپاره

4️⃣ Steroid eye drops (په شدید حالت کې):
یوازې د متخصص تر څار لاندې
Loteprednol
Fluorometholone

اختلاطات (Complications)

مزمن conjunctivitis
Corneal damage (په شدیدو ډولونو کې)
د سترګو فشار لوړوالی (که Steroid ناسم استعمال شي)

مخنیوی (Prevention)

الرژي پېژندل او مخنیوی
د دوړو څخه ځان ساتل
منظم لاس مینځل
د عطر او خوشبویه موادو نه کارول
د سترګو پاک ساتل

مهم ټکي

دا ناروغي ساري نه ده
خارښت یې تر ټولو مهم علامت دی
Antibiotics ته اړتیا نه لري
Steroidبې اجازې مه استعمالوى

Be Come a Doctor.. 🇦🇫

12/01/2026

Hyperhidrosisبی حده خوله کیدل 👇


تعریف

هغه حالت ته ویل کېږي چې پکې انسان له عادي اندازې ډېره خوله کوي، حتی کله چې هوا سړه وي، بدن په ارام حالت کې وي، یا فزیکي کار نه وي.

د Hyperhidrosis ډولونه

1️⃣ Primary Hyperhidrosis (لومړنی)
بې له کومې بلې ناروغۍ پیدا کېږي
زیاتره په:
لاسونو
پښو
بغلونو
مخ کې وي
اکثره په ځوان عمر کې شروع کېږي

2️⃣ Secondary Hyperhidrosis (ثانوي)
د بلې ناروغۍ یا دوا له امله وي
ټول بدن خولې کوي
اسباب (Causes)

د Primary Hyperhidrosis اسباب

د Sympathetic nervous system زیات فعالیت
ارثي (کورنۍ سابقه)
احساساتي فشار، اضطراب، وارخطایي

د Secondary Hyperhidrosis اسباب

Hyperthyroidism
Diabetes
نري رنځ (TB)
مینوپاز (د ښځو د حیض بندېدل)
چاغوالی
تبه او انتانات
ځینې درمل:
Antidepressants
Antipyretics
Opioids

اعراض او علایم (Symptoms & Signs)

بې وخته او بې ضرورته ډېره خوله
د لاسونو او پښو لمدوالی
د بغل بد بوی
د جامو لمدېدل
شرمندګي او ټولنیز اضطراب
د پوستکي فنګسي یا بکتریایي انتانات

پتالوژي (Pathophysiology)

د Eccrine sweat glands زیات تحریک
Sympathetic nerves زیات فعال وي
Acetylcholine زیات خوشې کېږي
د خولې غدې ډېرې خولې تولیدوي
په Primary ډول کې د غدو شمېر زیات نه وي، خو فعالیت یې ډېر وي

تشخیص (Diagnosis)

کلینیکي تشخیص
تاریخچه (History)
فزیکي معاینه
ځانګړې ازموینې
Starch–Iodine test
(هغه ځایونه ښيي چې زیاتې خولې کوي)
د Secondary لامل معلومولو لپاره
Thyroid function tests
Blood sugar
CBC
Chest X-ray (که د TB شک وي)

تداوي (Treatment)

1️⃣ غیر درملنی لارې
د بغل وچ ساتل
سپکې جامې اغوستل
د فشار او اضطراب کمول

2️⃣ موضعي درمل
Aluminum chloride 20% (Antiperspirant)
د شپې استعمال
د بغل، لاسونو او پښو لپاره

3️⃣ د دوا درملنه
Anticholinergic drugs
Glycopyrrolate
Oxybutynin
جانبي عوارض: خوله وچوالی، قبض، نظر خرابوالی

4️⃣ ځانګړې طریقې
Iontophoresis (د لاسونو او پښو لپاره)
Botulinum toxin (Botox) injections
ډېر مؤثر، 4–6 میاشتې اغېز

5️⃣ جراحي درملنه
Endoscopic thoracic sympathectomy
یوازې په سختو حالاتو کې
خطر: compensatory sweating

مخنیوی (Prevention)

د اعصابو فشار کمول
منظم حمام
Antiperspirant منظم استعمال
چاغوالی کمول
ګرمو او مسالو خوړو څخه ډډه
ډاکټر شينوارى

27/11/2025

TB or Tuberculosis Diseasis یا توبرکلوزناروغی

يوساری ناروغی ده چی ده Mycobacterium Tuberculosis بکټریاپه واسطه رامنځته کیږی
توبرکلزوزپه دوه ډوله دی
(1)=Extra pulmonary یا دسږو څخه دباندی توبرکلوز
لکه ده دماغو توبرکلوز ده کلمو توبر کلوز ده هډوکوتوبرکلوز. ده پشتورګو توبر کلوزکولی سی ده بدن هره برخه اخته کړی لکه
عصبی سیسټم
بولی سیسټم
اسکلیټی سیسټم
هضمی سیسټم
تکثری سیسټم
جلدی سیسټم
لمفاوی سیسټم
لارنکس
مګر زیا ته حمله یی په سږو باندی وی
((برخی یی))
((توبرکلوزیک انتان )(1)
داهغه وخت شروع کیږی چي کله مایکو بکټریوم انتان سږو ته ننوځي او په زیاتیدو شروع وکړی مګر په شخص کی اعرض او علایم موجود نوی او هم یی دسینی اکسری نرمال وی ده نړی 1/3برخه نفوس په توبرکلوز منتن دی 80-90%ده ((WHO))لخوا منتن ماشومان دوجود دمقاومت په اساس بیرته ښه والی پیداکوی
(توبرکلوز )(2)
داهغه وخت رامنځته کیږی چی کله په شخص کي اعرض او علایم موجود وی اویا یی ده سينی اکسري ولیدل شی
(3)primary TB
کله چی ناروغ ده لمړی ځل لپاره په انتان اخته شی
(4)secondary TB
دا توبرکلوز هغه ناروغی ته ویل کیږی چی دننه یی منشا اخیستی وی یا ده انتان دبیا فعالید Reactivation په پایله کی رامنځته شی
(2)=pulmonary Tuberclosis یا ده سږو توبرکلوز
چی لامل یی Mycobecterium Tuberclosis Bacteria ده
(ده خطر فکتورونه یی )
غربت
ده نفوس زیاتوالی
تغذیه
ناکافی صحی خدامات
زیاتره په هغه مشومانو کی چی عمر یی 5-14ترمنځ وی او زوړ عمر اشخاص
شکری ناروغی
سټرویډ استعمالونکی ناروغان
او هغه ناروغان چی مزمنی ناروغی ولری
((خپریدنه یی یا spread))
ده انتان خپریدل ده ناروغ شخص څخه روغ شخص ته ده منتنی هوا دذراتو په واسطه صورت نیسی چی ده منتن شخص ده تنفس په واسطم منتنه شوی وی تر ټولو مهم فکټور یی conc دیچی په بلغم کی موجود وی او ناروغ سره تماس او وخت دی کله چی ده ناروغ بلغم AFV لپاره مثبت وی ټوخی شدید او په زورسره وی اوده هواجریان کمزوری وی نو ده انتان ده خپریدو جانس نور هم زاتوی په عام ډول ویلی شو چی ماشومان نشی کوالی نوراشخاص منتن کړی ده بکټریا ده conc په واسطه ځکه چی ددوی په بلغم کی conc لږوی او هم ددوی ټوخی furceful وي
ناروغ ته کافی ATTشروع کیدو ورسته ناروغ په 2هفتوکی ښه کیږی
((کلینیکی نښی یا clinical feature))
عمومن ابتدایی انتان بی اعرضه وی
مګر فعال دسږو انتان لاندی نښی لرونکی وی
ټوخی
دټوخی سره بلغم چی کیدای سی وینه پکی وی یا نوی
تبه
دشپی لخواخوله خوله کول
بی اشتهایی
ستړیا
Malaise
دوزن ضایع کیدل
سالنډی
((معاینات))
توبرکولین ټیسټ(1)
دبلغمو مایکروسکوپیکه معاینه)2)
دبلغمو کلچر(3)
(4)X-ray
(5)Gen-xport
په X-ray کی
ده سږو په څوکه کی زیاتره سپین خیال لیدل کیږی سپین خیال کیدای سی چی ده
Hilar په ساحه کی ولیدل شی ده لمف نوډونودلویوالی له امله ده اختلاط نښی لکه
Lungs collapse
Pleural effusion
اوداسې نور کیدای سی په X-ray کی ولیدل شی
((دوهم ))
Sputum for AFB
سهار وخت کی بلغم لابراتور ته وړل کیږی ده AFB ده کتلو لپاره دری ورځی بلغم باید لابراتور ته یوړل شی ده توبرکلوز لپار ترټولو مهم ټسټ دی
((دریم ))
Tubercolin skin tast or Mantoux tastداده فعال انتان او پخوانی او پخواني ناروغی ترمنځ تفریقی
تشخیص نشی کوالی
((درملنه Treatment))
عمومی اهتمامات
ښه تغذیه
په انفرادی ډول هرناروغ ته صحی سهلتونه برابرول
((مشخصه درملنه))
درملنه یی 2مرحلي لری
(1)intensive passشدیده مرحله چی 2میاشتی ده او لاندی درمل کی ورکوال کیږی
RHZE
Rifampicin 150mg
Isoniazid 75mg
Pyrazinamide 400mg
Ethambutole 275mg
((دوهم مرحله ))
(2)Continuous phase)یا تعقیبی مرحله چی 4میاشتې ده او لاندی درمل کی استعمالیږی
RH
Rifampicin 150mg
Isoniazid 75mg
(ټوټل تداوی موده یی 6میاشتی ده)
ناروغ ته سپارښتن
ده ناروغی په اړه معلومات اخیستل
ده ټوخی او پرنجی په وخت کی خوله او پوزه پټول
ده ښه تنفس په خاطر ناروغ ته up Raight وضعیت ورکول
کافی ویټامینونه باید واخیستل شی
دفزیکی فعالیت څخه ځان ساتل
ده ناروغ ویره او stressلری کول
او ده مخنیوی غوره لار یی ماشومتوب په دوره کی BCGواکسین کول

❤️Dr Barakzai❤️

24/11/2025

Hydronephrosis څه شی دی؟👇

د پښتورګو د پړسوب حالت دی، چې پکې د پښتورګو داخلي برخه (Pelvis او calyces) د زیاتې اوبه یا پیشاب له امله پراخېږي.
دا هغه حالت دی چې ادرار له پښتورګو نه په سم ډول نه وځي او په پایله کې پښتورګی پړسېږي.

اعراض او علایم (Symptoms)

عام علایم

د پښتورګو درد:

په ځانګړي ډول په ښي یا چپ لور کې، د ملا یا په پوښتي برخه کې.

د ادرارو ستونزې:

د پیشاب ځنډیدل یا کموالی

پ ادرارو کې وینه (Hematuria)

د پیشاب تیز او دردناک حالت

تبه او سرګرداني

د پښتورګو پړسوب:

که پښتورګی د پړسوب له امله لوی شي، د پوښتي برخه کې د پراخېدلو احساس.

د بدن اوبو کې زیاتوالی:

د بدن په مختلفو برخو کې پړسوب (لکه پښې، لاسونه).

د شدیدو حالتونو علایم:

شدید درد

د پښتورګو غټوالی او د پښتورګو فعالیت کمېدل

د ادرارو تیز زیاتوالی او د زړه ضربان ډېرېدل

د Hydronephrosis علتونه (Causes)

۱) Mechanical Obstruction (د بولی د لارې بندښت)

Kidney stones (پښتورګو کې ډبرې)

Tumors (ټومور)

Ureteral strictures (د پښتورګو لګن یا ټینګوالی)

Enlarged prostate (په نارینه وو کې د ادرار لارې ته فشار راوړل)

۲) Functional Causes (د پښتورګو د کار ستونزې)

Urinary tract infection (UTI)

Reflux nephropathy (د پیشاب بې ځایه ستونزه، چې پښتورګی ته بېرته راتلل)

Pregnancy: د پښتورګو او پیشاب لارې باندې فشار زیاتول

تشخیص (Diagnosis)

Ultrasound: د پښتورګو د پړسوب اندازه معلومولو لپاره تر ټولو عام او اسانه ټسټ.

CT scan یا MRI: په ځینو مواردو کې د دقیقې تصویر لپاره.

Urine tests: د پیشاب تحلیل کول، لکه د پیشاب کې وینه یا عفونت معلومول.

Blood tests: د پښتورګو د فعالیت معلومولو لپاره.

تداوي (Treatment)

۱) د Hydronephrosis علاج د علت پراساس

پښتورګو ډبرې: که د ډبرو له امله وي، باید د ډبرو له منځه وړلو لپاره جراحي یا Lithotripsy (د ډبرو ماتولو ټکنالوجي) ترسره شي.

ټومور: که ټومور وي، جراحي یا کیمیاوي درملنه اړتیا لري.

بندښت: د ureteral stent یا catheter په کارولو سره د پښتورګو د لګن یا بندښت حل.

پروستات غټوالی: د پروستات جراحي یا درملنه.

۲) درملنې ته ملاتړ (Supportive care)

د درد کمولو لپاره NSAIDs (د درد او التهاب کمولو دواګانې)

د انتاناتو مخنیوی لپاره antibiotics

Hydration: د بدن اوبه ساتل ترڅو د پښتورګو فعالیت ښه شي.

۳) د پیشاب د لارې د تنظیم کولو او بیا جوړولو لپاره جراحي

که درملنه او بلې لارې اغېزمنې نه وي، د جراحي عملیاتو ته اړتیا لري.

---

اختلاطات (Complications)

که چېرته Hydronephrosis درملنه و نه شي:

د پښتورګو ناکامي: د پښتورګو فعالیت کمېدل او پړسوب سره پاتې کېدل.

د پښتورګو انفیکشن: د پښتورګو بکتریايي انفیکشن د هغې د فعالیت کمولو سبب کېږي.

د وینې فشار لوړیدل: د پښتورګو د کار نه کولو له امله.

مخنیوی (Prevention)

د پیشاب ډبرو د جوړېدو مخنیوی: د مناسب اوبو څښل او د شکر کنټرول

د پروستات غټوالي په وخت د مناسبو درملو یا جراحي ترسره کول

د Urinary tract infection (UTI) مخنیوی: د پاکوالي رعایت

د پېشپړې غټېدل یا نورو بدلونونو ته وخت په وخت معاینه کول.
🥼❤️‍🩹

23/11/2025

د #ستنې یا انجکشن سره Anaphylaxis (حساسیت) او Anaphylactic Shack

د ستنې یا انجکشن سره حساسیت یا Anaphylaxis یو عاجل، شدید او ځیني وخت وژونکی حالت دی.
د انسان بدن د معافیتي سیستم په نوم داسې یو سیستم لري، چې د انسان بدن ته د هر بیروني یا اجنبي شي په وړاندي خپل عکس العمل ښيي، د ستنې سره حساسیت هم د بدن د معافیتي سیستم د غلط عکس العمل یا غبرګون له کبله منځته راځي، یعنې بدن دا درمل د دښمن په توګه پیژني او د هغه سره عکس العمل ښیی.

د حساسیت ډولونه:

Mild reaction:
په دې حالت کې د پوستکي رنګ تغیریدل (rash)، د بدن سوروالی، خارښت (itching) موجود وي.

Moderate:
په دی حالت کې د پوستکي د پړسوب (urticaria, hives)
د شونډو یا سترګو شاوخوا پړسوب کانګې، خواګرځی او نس ناستی موجوده وي.
Severe / Anaphylaxis:
په دی حالت کې، د ستوني یا ژبې پړسوب، د ساه بندیدل یا ساه لنډي، د فشار ښکته کیدل ، شاک، بې هوښي او حتٰی د تنفسي او قلبي درېدنه موجوده وي.
ددې حالت څخه مخکې باید ناروغ ته لومړی Test dose وشي او بیا درمل ورکړل شي.
که له داسې حالت سره مخ شوي ناروغ ته انتی هیستامین، سټرایډ، اکسیجن، مایعات او فوزیشن ورکړئ او پر وخت يي روغتون ته ولیږئ.
تر ټولو ښه او انتخابی درمل یې ادرینالین دي.

سپارښتني:
هیڅکله د رګ له لاري درمل پرته له ټسټ ډوز مه ورکوئ
کوښښ وکړئ، ناروغ ته ورید خلاص کړئ او کنولا وکړئ
له روغتون، کلینیک او درملتون پرته کور کې ستنې مه لګوئ،
ستن یا انجکشن له مسلکي شخص پرته په بل چا مه لګوئ.

نوټ:
ډیری خلک دا خبره کوي چی ډاکټر ناروغ ته غلطه ستن لګولي وه، او ناروغ مړ شو!
یو ډاکټر، طبي کارکوونکی هیڅکله نه غواړي چاته غلطه ستن ورکړي یا له داسې حالت سر مخ شي، یا هغه په لوی لاس له خطر سره مخ کړي او یا یې ژوند تري واخلي.
طبابت که هرڅومره پرمختللی ده هغومره خطرات هم لري په خپل ځان کې.

18/11/2025

جلد ناروغيو لپاره هر يوه لپاره خپل کريم۔۔۔❤️❤️

18/11/2025

مثانې زخم (Cystitis)

مثانې زخم د مثانې د التهاب یوه عامه ستونزه ده چې ډېری وخت د باکتریاو د زیاتېدو له امله رامنځته کېږي او د ادرار پر وخت د سوځېدو او درد سبب کېږي.

عام نښې
• سوځېدونکی ادرار
• بیا بیا ادرار ته تلل
• د لاندې ګیډې درد
• د ادرار بد بوی یا تریو رنګ
• کله ناکله لږه وینه په ادرار کې

عام لاملونه
• کمې اوبه څښل
• د اوږدې مودې لپاره ادرار نیول
• کمزورې حفظ الصحه
• د اړیکې وروسته پاکوالی نه ساتل
• شکر ناروغي او امېندوارۍ

مخنیوی
• ډېرې اوبه څښل
• ادرار مه نیسئ
• ښه شخصي حفظ الصحه
• د جنسي اړیکې وروسته ادرار کول
• د عطردار صابونونو نه کارول
• هواخور، کاټني زیر جامې
• د شکر مناسب کنټرول
• د قبض مخنیوی
• ښه خوب او سالم رژیم

Doctor ❤️

17/11/2025

ده ناروغيو تشخيص او درملنه
مهرباني وکړي دلته راسره ملګري شي
https://www.facebook.com/profile.php?id=100080226503714

سالم بدن، روښانه ذهن؛ هره ورځ ښه غذا او معتدل ورزش مو روغ ساتي."🥼❤️