Faktogazyn

13/09/2026

Apple prowadzi jeden z najbardziej znanych na świecie programów bug bounty, w ramach którego specjaliści od cyberbezpieczeństwa mogą legalnie próbować znaleźć słabe punkty w zabezpieczeniach firmy. Za odkrycie i odpowiedzialne zgłoszenie poważnej podatności można otrzymać nagrodę sięgającą nawet milionów dolarów.

Nie chodzi jednak o dowolne włamanie na serwery Apple. Badacze muszą działać zgodnie z zasadami programu i przekazać firmie informacje pozwalające odtworzyć znalezioną lukę. Im poważniejsza podatność i większe potencjalne zagrożenie dla użytkowników, tym wyższa może być wypłata.

Co ciekawe, Apple w ostatnich latach znacząco zwiększyło maksymalne nagrody. Za wyjątkowo niebezpieczne łańcuchy exploitów umożliwiające zaawansowane ataki firma przewiduje obecnie nagrody znacznie przekraczające milion dolarów.

Dla Apple opłacenie hakera, który zgłosi lukę zamiast ją wykorzystać, może być niewielkim kosztem w porównaniu ze stratami, jakie spowodowałoby wykorzystanie tej samej podatności przez cyberprzestępców.

W tym przypadku „zhakowanie Apple” może więc nie skończyć się problemami — lecz ogromną nagrodą, pod warunkiem że odbywa się zgodnie z zasadami programu.

12/09/2026

W Sandomierzu pojawił się poważny problem z jakością wody. Badania laboratoryjne wykazały obecność bakterii kałowych w wodzie pochodzącej z wodociągu Sandomierz – ujęcie Romanówka. W związku z wynikami badań sanepid wydał komunikat dotyczący ograniczenia jej używania.

Wody nie wolno pić ani wykorzystywać do przygotowywania posiłków. Nie należy jej również używać do mycia i płukania warzyw oraz owoców, kąpieli, mycia zębów czy przemywania otwartych ran.

Co szczególnie istotne, w tej sytuacji samo przegotowanie wody nie oznacza, że można jej bezpiecznie używać do wymienionych celów. Zgodnie z komunikatem woda z objętej problemem sieci może być wykorzystywana jedynie do spłukiwania toalet.

W mieście rozpoczęto więc dystrybucję wody pitnej dla mieszkańców. Sytuacja pozostaje pod nadzorem służb sanitarnych, a o ponownym dopuszczeniu wody do normalnego użytkowania powinny zdecydować kolejne wyniki badań.

Do czasu oficjalnego komunikatu o poprawie jakości wody mieszkańcy powinni stosować się do zaleceń sanepidu.

11/09/2026

11/09/2026

Dokładnie 25 lat temu, 11 września 2001 roku, świat zobaczył jedne z najbardziej wstrząsających wydarzeń współczesnej historii. W wyniku zamachów terrorystycznych w Stanach Zjednoczonych zginęło prawie 3000 osób, a tysiące kolejnych zostało rannych.

Najbardziej znanym symbolem tamtego dnia stały się wieże World Trade Center w Nowym Jorku. Po ich zawaleniu ogromne ilości pyłu i toksycznych substancji pokryły znaczną część Dolnego Manhattanu. W takich warunkach przez wiele dni pracowali strażacy, policjanci, ratownicy i wolontariusze.

Z czasem okazało się, że konsekwencje zdrowotne zamachów są znacznie dłuższe, niż początkowo przypuszczano. U części osób narażonych na pył z Ground Zero po latach zaczęto diagnozować m.in. nowotwory, choroby układu oddechowego oraz inne przewlekłe problemy zdrowotne.

Dlatego 11 września nie jest wyłącznie historią zamkniętą w jednym dniu. Dla wielu rodzin i ratowników skutki tamtych wydarzeń trwają do dziś.

Minęło ćwierć wieku, ale dla tysięcy osób 11 września wciąż nie jest przeszłością.

10/09/2026

Hiszpania zapisała się w historii europejskiej polityki. Mar Galcerán została pierwszą osobą z zespołem Downa, która zasiadła w regionalnym parlamencie w Hiszpanii, a jej wybór odbił się szerokim echem również poza granicami kraju.

Galcerán od wielu lat była związana z działalnością publiczną i polityką. Do hiszpańskiej Partii Ludowej (PP) dołączyła jeszcze w latach 90., a przez kolejne dekady pracowała m.in. w administracji publicznej i organizacjach zajmujących się osobami z niepełnosprawnościami.

W 2023 roku kandydowała w wyborach regionalnych we Wspólnocie Walenckiej, a we wrześniu tego samego roku objęła mandat deputowanej w tamtejszym parlamencie.

Jej historia stała się głośna na świecie jako przykład przełamywania barier. Sama Galcerán podkreślała, że chciałaby być postrzegana przede wszystkim przez pryzmat swojej pracy i kompetencji, a nie niepełnosprawności.

Jej wejście do parlamentu pokazało, że zespół Downa nie musi oznaczać rezygnacji z aktywnego udziału w życiu publicznym.

09/09/2026

🦴 Tak może wyglądać układ kostny wewnątrz ciała osoby z zaawansowaną otyłością. Różnica między rozmiarem szkieletu a całym ciałem potrafi robić ogromne wrażenie.

Co ciekawe, wraz ze wzrostem masy ciała szkielet nie zwiększa swoich rozmiarów proporcjonalnie. Kości mogą adaptować się do większych obciążeń i w pewnym stopniu zwiększać swoją masę oraz gęstość, ale nadal muszą każdego dnia przenosić znacznie większy ciężar.

Szczególnie mocno obciążone są kolana, biodra, stawy skokowe oraz kręgosłup. Dlatego otyłość jest jednym z czynników zwiększających ryzyko choroby zwyrodnieniowej stawów, zwłaszcza kolan. Każdy dodatkowy kilogram masy ciała przekłada się podczas chodzenia na jeszcze większe siły działające na stawy.

Warto też pamiętać, że grafiki tego typu są zwykle wizualizacjami medycznymi, a nie klasycznym zdjęciem rentgenowskim. Pokazują jednak ciekawą rzecz: jak stosunkowo niewielką część całej sylwetki stanowi sam układ kostny.

💬 Spodziewaliście się, że proporcja między szkieletem a sylwetką może wyglądać właśnie w ten sposób?

08/09/2026

🇨🇳 Nietypowa atrakcja na konwencie w Chinach wywołała spore zainteresowanie w internecie.

Podczas Firefly Comic Convention w Guangzhou kilka cosplayerek miało przygotować stoisko, które zdecydowanie różniło się od typowej sprzedaży gadżetów czy przekąsek. Kobiety siedziały z bosymi stopami zanurzonymi w pojemnikach wypełnionych wodą i plasterkami cytryny.

Następnie płyn z pojemników był nalewany do kubków i oferowany uczestnikom wydarzenia za około 7 dolarów za porcję. Pomysł szybko przyciągnął uwagę odwiedzających, a zdjęcia i nagrania z wydarzenia zaczęły krążyć po chińskich mediach społecznościowych.

Cała akcja miała charakter nietypowej, kontrowersyjnej atrakcji konwentowej i — jak można się domyślić — wywołała bardzo różne reakcje internautów. Jedni potraktowali ją jako absurdalny żart, inni nie mogli uwierzyć, że ktoś rzeczywiście chciał za to zapłacić.

💬 A Wy? Za 7 dolarów spróbowalibyście takiego „napoju”, czy nawet za 700 nie ma szans? 😅

07/09/2026

🏝️ Bałtyk potrafi zaskakiwać! Przy plaży w Mikoszewie pojawiła się niewielka piaszczysta wysepka, która szybko stała się lokalną atrakcją.

Formacja znajduje się tuż przy brzegu i przy odpowiednim poziomie wody jest wyraźnie oddzielona od plaży. Jej pojawienie się to efekt naturalnych procesów zachodzących na wybrzeżu — fal, prądów morskich oraz przemieszczania i odkładania piasku.

Takie piaszczyste łachy mogą zmieniać swój kształt, powiększać się, przesuwać, a nawet całkowicie zniknąć po silniejszym sztormie. Nie wiadomo więc, jak długo „wyspa” w Mikoszewie pozostanie w obecnej formie.

Nietypowe miejsce szybko zwróciło uwagę spacerowiczów i internautów. Pojawił się nawet pomysł, aby nadać nowej wysepce własną nazwę. 😄

🌊 Natura właśnie stworzyła Mikoszewu nową atrakcję — pytanie tylko, na jak długo.

💬 Jak nazwalibyście tę małą bałtycką wyspę? Najlepsze propozycje zostawcie w komentarzach!

05/09/2026

🥖🇫🇷 Francja od lat walczy z marnowaniem żywności i jako jeden z pierwszych krajów na świecie wprowadziła bardzo konkretne przepisy dotyczące supermarketów.

Od 2016 roku duże sklepy spożywcze nie mogą po prostu niszczyć niesprzedanej żywności, która nadal nadaje się do spożycia. Zamiast tego mają obowiązek szukać sposobu na jej ponowne wykorzystanie, m.in. poprzez przekazywanie produktów organizacjom charytatywnym i bankom żywności.

Chodzi przede wszystkim o pieczywo, nabiał, warzywa, owoce i inne produkty, które z różnych powodów nie zostały sprzedane, ale nadal są bezpieczne do jedzenia.

Celem przepisów było ograniczenie ogromnej ilości jedzenia trafiającego codziennie do kosza oraz jednoczesne wsparcie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. W przypadku nieprzestrzegania zasad sklepy mogą ponosić konsekwencje finansowe.

Francja nie zatrzymała się tylko na supermarketach. Z czasem rozszerzano działania przeciwko marnowaniu żywności także na inne sektory gospodarki, próbując stworzyć system, w którym nadające się do użycia produkty jak najrzadziej kończą jako odpady.

♻️ To jeden z tych przykładów, gdzie rozwiązanie ekologiczne łączy się bezpośrednio z pomocą społeczną.

💬 A Wy co o tym sądzicie? Czy podobne przepisy powinny być jeszcze bardziej rygorystyczne również w Polsce?

04/09/2026

☀️ Chiny pracują nad technologią, która brzmi jak science fiction — własnym „sztucznym Słońcem”.

Nie chodzi oczywiście o stworzenie prawdziwej gwiazdy. Celem jest opanowanie fuzji jądrowej, czyli procesu podobnego do tego, który dostarcza energii Słońcu. W reaktorze lekkie jądra atomowe mają łączyć się ze sobą, uwalniając przy tym ogromne ilości energii.

Jednym z największych wyzwań jest utrzymanie ekstremalnie gorącej plazmy tak, aby nie dotknęła ścian urządzenia. Do tego potrzebne są potężne pola magnetyczne. Jeden z kluczowych chińskich systemów magnetycznych związanych z rozwojem technologii fuzyjnej ma ważyć aż 582 tony.

W eksperymentalnych reaktorach plazma może osiągać temperatury przekraczające 100 milionów stopni Celsjusza — wielokrotnie więcej niż temperatura w jądrze Słońca. Dzięki polu magnetycznemu jest ona utrzymywana z dala od ścian komory.

Jeśli kiedyś uda się wykorzystać fuzję na skalę komercyjną, mogłaby stać się źródłem ogromnych ilości energii przy bardzo niskiej emisji CO₂ podczas pracy. Problem w tym, że naukowcy od dziesięcioleci próbują doprowadzić tę technologię do poziomu opłacalnej elektrowni.

🔥 582 tony magnesów, ponad 100 milionów stopni i jeden cel — ujarzmić na Ziemi proces, który zasila gwiazdy.

💬 Myślicie, że fuzja jądrowa będzie kiedyś głównym źródłem energii na świecie?