03/01/2026
ખાટુ શ્યામ બાબા (બરબરીક) વિશે માહિતી:
શ્યામ બાબા, જેમને ખાટુ શ્યામજી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે હિન્દુ ધર્મમાં ખૂબ જ પૂજનીય દેવતા છે. ખાસ કરીને રાજસ્થાન અને હરિયાણામાં તેમની ખૂબ માન્યતા છે. તેમને કળિયુગના સૌથી શક્તિશાળી દેવતા માનવામાં આવે છે.
પૌરાણિક કથા:
શ્યામ બાબા વાસ્તવમાં પાંડવ પુત્ર ભીમના પૌત્ર અને ઘટૌત્કચના પુત્ર 'બરબરીક' હતા. તેઓ બાળપણથી જ ખૂબ જ શક્તિશાળી અને કુશળ યોદ્ધા હતા. તેમણે શિવજીની તપસ્યા કરીને ત્રણ અમોઘ બાણ પ્રાપ્ત કર્યા હતા, જેનાથી તેઓ આખા બ્રહ્માંડને જીતી શકતા હતા.
ભગવાન કૃષ્ણનું વરદાન:
મહાભારતના યુદ્ધ સમયે, જ્યારે બરબરીક યુદ્ધ જોવા જઈ રહ્યા હતા, ત્યારે ભગવાન કૃષ્ણે તેમની પરીક્ષા લીધી. બરબરીકે વચન આપ્યું હતું કે તેઓ હારી રહેલા પક્ષ તરફથી લડશે. કૃષ્ણ જાણતા હતા કે જો બરબરીક લડશે તો પાંડવોની હાર નિશ્ચિત છે. તેથી કૃષ્ણે બ્રાહ્મણનું રૂપ ધરીને બરબરીક પાસે તેમનું મસ્તક દાનમાં માંગ્યું.
બરબરીકે હસતા મુખે પોતાનું શીશ દાનમાં આપી દીધું. તેમની આ ભક્તિ અને બલિદાનથી પ્રસન્ન થઈને કૃષ્ણે વરદાન આપ્યું કે કળિયુગમાં તેઓ કૃષ્ણના જ 'શ્યામ' નામથી પૂજાશે અને જે કોઈ સાચા હૃદયથી તેમનું નામ લેશે, તેની બધી મનોકામનાઓ પૂર્ણ થશે.
મુખ્ય મંદિર:
ખાટુ શ્યામજીનું મુખ્ય મંદિર રાજસ્થાનના સીકર જિલ્લામાં 'ખાટુ' ગામમાં આવેલું છે. અહીં દર વર્ષે હોળીના સમયે ભવ્ય મેળો ભરાય છે.
પ્રખ્યાત નામો:
હારે કા સહારા (હારનારાઓનો સહારો)
શીશ કે દાની (મસ્તકનું દાન કરનાર)
લખદાતાર
