04/08/2026
Sunk Cost Fallacy (سنڪ ڪاسٽ فيليسي) جو سنڌيءَ ۾ سادو مطلب آهي ”ضايع ٿيل وقت، پئسي يا محنت جي چڪر ۾ وڌيڪ نقصان ڪرڻ“.
جڏهن توهان ڪنهن ڪم، مقصد يا رشتي ۾ اڳ ئي پئسا، وقت يا تڪليف سيڙائي چڪا هجو، ۽ توهان کي خبر به هجي ته هاڻي ان مان ڪو فائدو ناهي ملڻو—پوءِ به صرف ان ڪري ان ڪم کي نه ڇڏيو جو ”منهنجا اڳ ئي تمام گهڻا پئسا/وقت ضايع ٿي ويا آهن“، ته ان سوُچ کي سائنسي ٻوليءَ ۾ Sunk Cost Fallacy چئبو آهي.
روزمره جي زندگيءَ مان هڪ مثال:
* خراب فلم: توهان سينما جي ٽڪيٽ ورتي. فلم شروع ٿي ۽ اڌ ڪلاڪ کانپوءِ معلوم ٿيو ته فلم بلڪل فضول آهي. هاڻي سينما مان ٻاهر نڪرڻ بدران توهان چئو ٿا: ”ٽڪيٽ جا پئسا ڏنا اٿم، پورا ته ڪيان!“ ان سان توهان جا پئسا ته واپس نه ملندا، پر توهان جا ٻه ڪلاڪ وڌيڪ به ضايع ٿي ويا.
مهم غلطي:
ماڻهو سمجهندا آهن ته ڪم کي جاري رکي اهي پنهنجو اڳوڻو نقصان بچائي رهيا آهن، جڏهن ته سچ اهو آهي ته اڳوڻو نقصان (Sunk Cost) ڪنهن به حالت ۾ واپس نٿو اچي سگهي. وڌيڪ وقت يا پئسو ڏيڻ سان نقصان اڃا به وڌندو آهي.
سمجھداري اها ئي آهي ته جڏهن خبر پوي ته رستو يا فيصلو غلط آهي، ته اتي ئي بيھجي وڃجي ۽ نئين سر فيصلو ڪجي.
