30/01/2026
𝐃𝐞 𝐈𝐉𝐳𝐞𝐫𝐞𝐧 𝐁𝐫𝐮𝐠
𝗘𝗲𝗻 𝗯𝗿𝘂𝗴 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗮𝗿𝗯𝗲𝗶𝗱𝗲𝗿𝘀, 𝗴𝗲𝗲𝗻 𝗶𝗻𝘁𝗲𝗿𝗻𝗮𝘁𝗶𝗼𝗻𝗮𝗹𝗲 𝗵𝗼𝗼𝗳𝗱𝗹𝗶𝗷𝗻
Aan de Leie, op de huidige site van de firma Galloo, op de grens tussen België en Frankrijk, lag ooit een spoorbrug die voor generaties arbeiders, handelaars en spoorwegpersoneel een vertrouwd beeld was. Vandaag is ze verdwenen, maar haar geschiedenis weerspiegelt perfect de opkomst, het belang en uiteindelijk de teloorgang van Spoorlijn 65. De brug – vaak simpelweg de IJzeren Brug genoemd – werd meermaals vernield, heropgebouwd en uiteindelijk definitief uit het landschap gewist.
𝐸𝑒𝑛 𝑠𝑝𝑜𝑜𝑟𝑙𝑖𝑗𝑛 𝑚𝑒𝑡 𝑒𝑒𝑛 𝑔𝑟𝑒𝑛𝑠𝑓𝑢𝑛𝑐𝑡𝑖𝑒
Spoorlijn 65 verbond Roeselare met Menen en de Franse grens richting Halluin en Tourcoing. Het baanvak Menen – Franse grens werd geopend op 6 oktober 1879 door de Franse Compagnie du Nord. Het Belgische deel Roeselare – Menen volgde op 22 november 1889. Daarmee ontstond een grensoverschrijdende verbinding tussen West-Vlaanderen en het sterk geïndustrialiseerde noorden van Frankrijk.
De spoorbrug over de Leie lag ter hoogte van de huidige vestiging van de firma Galloo, exact op de staatsgrens. Ze overspande hier de toen nog meanderende Leie, die op deze plaats de natuurlijke scheiding vormde tussen België en Frankrijk.
𝐸𝑒𝑛 𝑏𝑟𝑢𝑔 𝑣𝑜𝑜𝑟 𝑎𝑟𝑏𝑒𝑖𝑑𝑒𝑟𝑠, 𝑔𝑒𝑒𝑛 𝑖𝑛𝑡𝑒𝑟𝑛𝑎𝑡𝑖𝑜𝑛𝑎𝑙𝑒 ℎ𝑜𝑜𝑓𝑑𝑙𝑖𝑗𝑛
In tegenstelling tot andere grenslijnen in de regio had de verbinding Menen–Halluin een uitgesproken lokaal en sociaal karakter. De dienstregeling van 1931 maakt dat bijzonder duidelijk.
Dagelijks reden zes treinparen, maar zeer ongelijk verdeeld:
Vier treinen in de ochtendspits van Menen richting Halluin en verder
Eén trein in de late namiddag
Eén trein na 20 uur
In de omgekeerde richting was het aanbod gespiegeld:
Eén trein ’s morgens
Eén trein in de namiddag
Vier treinen in de avondspits, met Menen als grensstation
Dit aanbod was duidelijk afgestemd op de arbeiderspendel naar de bloeiende textielindustrie rond Tourcoing en Roubaix. Opvallend: geen enkele trein reed door naar Roeselare, en aansluitingen in Menen waren eerder toevallig dan gepland.
𝑂𝑜𝑟𝑙𝑜𝑔 𝑒𝑛 ℎ𝑒𝑟𝑜𝑝𝑏𝑜𝑢𝑤: 𝑑𝑟𝑖𝑒 𝑏𝑟𝑢𝑔𝑔𝑒𝑛 𝑜𝑝 𝑑𝑒𝑧𝑒𝑙𝑓𝑑𝑒 𝑝𝑙𝑎𝑎𝑡𝑠
De IJzeren Brug kende een uitzonderlijk bewogen bestaan, telkens op exact dezelfde locatie, waar zich vandaag het industrieterrein van Galloo bevindt.
🔹 Eerste brug – vernield in oktober 1918
De oorspronkelijke stalen spoorbrug, gebouwd in de 19e eeuw, werd in oktober 1918 vernield. Bij de terugtrekking van hun troepen bliezen de Duitsers systematisch alle bruggen op hun weg op. Ook de spoorbrug over de Leie ter hoogte van de huidige Galloo-site werd toen volledig vernietigd.
🔹 Tweede brug – vernield in mei 1940
Na de Eerste Wereldoorlog werd op dezelfde plaats een nieuwe brug gebouwd. Deze bleef in dienst tot mei 1940, toen ze opnieuw werd opgeblazen — ditmaal door Britse troepen, in een poging de Duitse opmars te vertragen.
🔹 Derde brug – het naoorlogse tijdperk
Na de Tweede Wereldoorlog werd de brug voor de derde keer heropgebouwd. Ze bleef nog tot het einde van de jaren 1950 in gebruik, in een periode waarin het reizigersverkeer al sterk was teruggevallen.
𝐻𝑒𝑡 𝑠𝑡𝑖𝑙𝑙𝑒 𝑒𝑖𝑛𝑑𝑒 𝑣𝑎𝑛 𝑆𝑝𝑜𝑜𝑟𝑙𝑖𝑗𝑛 65
Het reizigersverkeer op Spoorlijn 65 werd officieel opgeheven op 8 oktober 1950, al bleef tussen Menen en Tourcoing nog één treinpaar rijden tot midden jaren 1950. Het goederenverkeer hield lokaal een tijdje stand, vooral dankzij industriële aansluitingen in de onmiddellijke omgeving van de brug, maar ook later in de jaren '60 viel alles stil. De brug bleef dan nog een lange tijd ongebruikt en als kind heb ik er, net zoals velen van mijn leeftijd , nog over gelopen. In de jaren 1970 werd ze definitief afgebroken, vermoedelijk in 1977.
𝑊𝑎𝑡 𝑣𝑎𝑛𝑑𝑎𝑎𝑔 𝑛𝑜𝑔 𝑟𝑒𝑠𝑡
Vandaag zijn beide bruggenhoofden nog steeds aanwezig, al zijn ze grotendeels onzichtbaar en ontoegankelijk. Ze liggen verscholen in het struikgewas op en rond het terrein van de firma Galloo, aan het einde van het jaagpad langs de Leie.
Op historische foto’s zijn rechtsachter nog huizen zichtbaar van wat toen bekendstond als “Quatre Monde”, ter hoogte van de hoek van de Wervikstraat en de Lageweg. Het landschap is onherkenbaar veranderd, maar de plaats draagt nog altijd de sporen van haar spoorverleden.
📍 Locatie (samengevat)
Plaats: Menen–Halluin
Exacte ligging: huidige site van de firma Galloo, langs de Leie
Oriëntatiepunt: einde jaagpad – voormalige grensovergang
Restanten: bakstenen bruggenhoofden, deels verborgen
U kunt het artikel ( en vele andere) ook nalezen op onze website:
https://www.menenvanvroeger.be/de-ijzeren-brug