Saber Dri

01/07/2026

بە وێنە، (فۆتۆستۆری) شەڕی دەستەویەخەی نێوان دوو ئەسپ لە کێلەشین، دەڤەری برادۆست، ئەسپەکان وەک مرۆڤ شەریان دەکرد بە تۆندی گۆشتی یەکتریان دە گەست و یەکتریان بریندار دەکرد، شەڕەکە تا نزیکەی ١٥ خۆلەک بەردەوام بوو.

27/06/2026

گەشتێکی پڕ چێژ و دەستکەوت بۆ کێلەشین دەڤەری برادۆست، لەگەل هەردوو هاورێی خۆشەویست کاک عیسی و کاک حامد و تۆمارکردنی باڵندەی
Crimson-winged finch (Rhodopechys sanguineus)

12/06/2026

Kurdistan Red Fox (Vulpes vulpes kurdistanica):
ڕێوی سۆری کوردستان

One of the red fox's subspecies is the Vulpes vulpes kurdistanica. The Kurdistan and Armenian highlands are its main habitats, while there are also populations in parts of Asia Minor and Iran. This subspecies, known as "Vulpes vulpes kurdistanica," is a specialized adaptation to the environmental conditions of the Kurdistan region, which spans across Iraq, Iran, Turkey, and Syria. Its distinctive features include a red or grayish-red fur coat, a bushy tail, and an omnivorous diet. Notably, the specific characteristics and behaviors of the Vulpes vulpes kurdistanica fox can exhibit slight variations depending on its specific habitat within the Kurdistan region.
• Habitat: As the name suggests, this subspecies is native to the Kurdistan region, which includes parts of northern Iraq, western Iran, southeastern Turkey, and northeastern Syria. It tends to live in mountainous, semi-arid, and forested areas.
• Appearance: Like other red foxes, it likely has a reddish coat, bushy tail with a white tip, and black markings on the legs and behind the ears. However, regional subspecies like kurdistanica might have subtle differences in size, coat thickness, or coloration adapted to the local climate and terrain.
• Behavior: It is an omnivorous and opportunistic feeder, eating small mammals, birds, insects, fruits, and human leftovers. It’s mostly nocturnal and known for being solitary outside the mating season.
• Conservation: There’s limited detailed information about the specific conservation status of Vulpes vulpes kurdistanica, but like many wildlife species in the Middle East, it may face threats from habitat loss, conflict zones, and hunting.

• Body length: 45–90 cm, without tail
• Tail length: 30–55 cm, usually bushy with a white tip
• Height at the shoulder: About 35–40 cm (14–16 inches)
• Weight: 3–7 kg, though some may be slightly heavier in colder areas due to thicker fur and more fat reserves.

﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉
Exif; Nikon Z9, Nikkor Z 800mm@FL 1120mm with 1.4x TC, F/9, iso-1250, E Time 1/2000 sec, 0.7ev. Manual.

Location: Bekodian, Balakayati Area, Kurdistan.⁩

04/06/2026

04/06/2026

تا ئێستا بینیوتانە شا ماسیگر ببێ بە شا مشکگر؟ یەکەمجارە خۆم ببینم شا ماسیگر مشک ڕاو بکات، دیمەنەکە نزیک زێی گەورەیە.

کوردی/ English

شا ماسیگر یاخۆد پاشای ماسیگر كه‌ له‌ ئینگلیزیدا ٣ جۆر ناوی هه‌یه‌ كه‌ ئه‌وانیش (white-throated kingfisher یان white-breasted kingfisher یان Smyrna kingfisher) ه‌و، ناوه‌ زانستییه‌كه‌شی (Halcyon smyrnensis)ه‌. ئه‌م جۆره‌ شا ماسیگره‌ له‌ جۆری سه‌ر داره‌كانه‌، چۆنكه‌ هه‌ندێ جۆریان له‌سه‌ر به‌رده‌كانن، باڵنده‌یه‌كی به‌ربڵاوه‌و به‌ مه‌ودای فراوانی ئاسیاوه‌ هه‌ر له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی تۆركیایه‌وه‌ تا هیندستان و فلیپین ده‌ژیت. ئه‌م جۆره‌یان له‌ رووی قه‌باره‌وه‌ گه‌وره‌یه‌ و درێژییه‌كه‌ی ده‌گاته‌ ٢٨ سانتیمه‌تر و به‌شی پشته‌وه‌ی به‌ ره‌نگی شین داپۆشراوه‌و كه‌ تا كلكی درێژ بووه‌ته‌وه‌، قۆرگ و سینگی سپییه‌ و نۆكێكی گه‌وره‌ی ڕه‌نگ سۆری هه‌یه‌ و قاچه‌كانیشی هه‌ر ره‌نگیان سۆره‌.

﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉
The white-throated kingfisher(Halcyon smyrnensis)also known as the white-breasted kingfisher or Smyrna kingfisher, is a tree kingfisher, widely distributed in Asia from Turkey east through the Indian subcontinent to the Philippines. This is a large kingfisher, cm in length. The adult has a bright blue back, wings and tail. Its head, shoulders, flanks and lower belly are chestnut, and the throat and breast are white.
The large bill and legs are bright red. it can often be found well away from water where it feeds on a wide range of prey that includes small reptiles, amphibians, crabs, small rodents and even birds.
﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉﹉
Exif; Nikon Z9, Nikkor Z 800mm@FL 1120mm with 1.4x TC, F/9, iso-800, E Time 1/2000 sec, 0.7ev. Manual.

Location: Near Great Zap, Erbil, Kurdistan.

03/06/2026

هاورێیان دەپرسن بۆچی بۆ هەندێ لەو وێنانەم لەسەر سروشت دەگیرێن Ai بەکار دەهێنم یا Gemini، منیش بۆ ئەوەی ئەو هاورێیانە هۆکارەکە بزانن، زۆر وێنە هەیە لە رێگەی دوورەوە دەگیرێن کە ئەمەش نویزێکی زۆر دروست دەبێت لە کاتی کرۆپ کردن، ناچار لە ڕێگای ئەم ئەپلیکەیشنانە یاخۆد راستەوخۆ لە رێگای پرۆگرامەکانی کۆمپیۆتەر ئەو نۆیزانە کەم دەکەمەوە تا وێنەکە ڕوونتر و کواڵیتی باشتر بدات، بۆ نمۆنە ئەم دوو وێنەیە، وێنەی سەرەوە ئورجیناڵە و وێنەی دووەم بە gemini نۆیزی لابراوە.

وێنەی یەکەم کە زووم دەکرێت بە روونی نۆیز دیارە و چۆنکە نزیکەی ١٠٠ مەتر لێمەوە دوورە کوالیتی نزمە بەڵام وێنەی دووەم بەهۆی نەبوونی نویز و شارپتربوون وێنەکە کواڵیتی بەرزتر و ڕوونتر دەردەکەوێت.

01/06/2026

باڵندەی Twite (ناوی زانستی: Linaria flavirostris)، کە لە زمانی کوردیدا بە چۆلەکەی دەنوک زەرد دەناسرێت، باڵندەیەکی بچووکە لە خێزانی بەناوبانگی (Fringillidae) ئەم باڵندەیە لێکچوونی زۆری هەیە لەگەڵ باڵندەی Linnet و لە ڕووی شێوەوە بەڵام هەندێ جیاوازی کەمی هەیە بە تایبەت دەنۆکی کە زەردەو ئاوازەکەشی.

ناوی “Twite” لە دەنگی تایبەتی ئەم باڵندەوە هاتووە، چونکە دەنگێکی لە شێوەی “توایت” یان “توی-ئیت” دەردەکات.

قەبارەیەکی نزیکەی 13–14 سم هەیەو ڕەنگی جەستەی قاوەییە و نێرەکان لە وەرزی هاوینەدا لە پشتەوە ڕەنگێکی پەمەیی جوانیان هەیەو دەنۆکێکی زەردی هەیەلە زستاندا و لە هاویندا بۆ ڕەنگی خۆلەمێشی کاڵتر دەگۆڕێت.

زۆربەی خواردنی بریتییە لە تۆوی گیاکان تۆوی دڕک و گوڵە کێوییەکان هەندێ جار مێروولەی بچووکیش دەخوات.

شوێنی ژیانی زۆر حەز لە شوێنی دارستانی چڕ ناکات، لە چیا و دەشتاییەکاندا زیاتر دەژیت و هەندێ ناوچە کەناری دەریا و زەوی و چەمە سەوزەکان کە گیا و تۆوی زۆریان تێدایە. لە کوردستان زۆر دەگمەن دەبینرێت.

وێنەکە لە دەشتی شەمامک نزیک هەولێر گیراوە.

27/05/2026

جەژنی قوربانتان پیرۆز بێت و لە خوای گەورە داواکارم هەموو ڕۆژێکتان ئارامی و سەلامەتی، هەموو جەژنێکیشتان شادی و خۆشی بێت انشاالله.

10/05/2026