06/11/2020
COVID - 19 ආහාර හරහා ව්යාප්ත වෙනවද?
ශ්රී ලංකාව තුළත් දෙවෙනි රැල්ලක් ව්යාප්ත වෙමින් පවතින මොහොතක පෑලියගොඩ මත්ස්යය වෙළඳපොළ ආශ්රිතව කොරෝනා පොකුරක් ව්යාප්ත වීම නිසා විශේෂයෙන්ම මාළු මිලදී ගැනීමේදී ඔබට යම් කුකුසක් ඇති.
Covid -19 ආහාර හරහා ව්යාප්ත වෙයිද?
අද අපි බලමු ඒ ගැන, covid 19 ට හේතුවන නව කොරෝනා වෛරසය ප්රධාන වශයෙන් ව්යාප්තවෙන්නෙ ශ්වසන ජල බිඳිති හරහා . එනම් පුද්ගලයෙක්ගෙන් පුද්ගලයෙක්ට කැස්ස, කිවිසුම් හරහා වගේම කතාබහ කරනකොටත් වෛරසය ශරීර ගතවෙන්න පුළුවන්. වෛරසය ඇති යම් පෘෂ්ඨයක් ස්පර්ශ කිරීමෙන් අනතුරුව ඔබ ඔබේ මුහුණ ස්පර්ශ කළහොත් වෛරසය ශරීර ගතවෙන්න පුළුවන්. ඒ පෘෂ්ඨය ආහාරයක මතුපිටක් හෝ ආහාර ඇසුරුමක මතුපිටක් වෙන්නත් පුළුවන්. නමුත් ආහාර නිෂ්පාදන, ආහාර ඇසුරුම් හෝ බෑග් වලින් වෛරසය ආසාදනය වීමේ අවදානම ඉතා අඩු බවයි සැලකෙන්නෙ. ඒ වගේම ආහාර, ආහාර ඇසුරුම් හෝ සාප්පු බෑග් ස්පර්ශ කිරීමෙන් ආසාදනය සිදුවී ඇතැයි සිතූ COVID-19 රෝගීන් දැනට හඳුනාගෙන නැහැ. එමෙන් ම කොරෝනා වෛරසය විද්යාගාර තත්ත්ව යටතේ ප්ලාස්ටික් වල සහ මළ නොබැඳෙන වානේ පෘෂ්ඨ මතුපිට පැය 72ක්, කොපර් පෘෂ්ඨ මත පැය 4ක් , කාඩ්බෝඩ් පෘෂ්ඨ මත පැය 24 ක් නොනැසී පවතින බව පර්යේෂකයින් විසින් අනාවරණය කරගෙන ඇති කරුණක්. පාලනය කරන ලද ආර්ද්රතා සහ උෂ්ණත්ව තත්ත්ව යටතේ මෙම අධ්යයනයන් සිදු කොට ඇති අතර එමනිසා මෙම කාල සීමාවන් සාමාන්ය පරිසර තත්ත්ව යටතේ වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. උදාහරණයක් ලෙස UV කිරණවලට (හිරු එළියට) නිරාවරණය වූවිට කොරෝනා වෛරසය විනාශ වන බව විද්යාඥයින් විසින් සොයාගෙන ඇති කරුණක්. නමුත් මෙම අක්රිය වීමේ අනුපාතය හිරු එළියේ තීවෘතාවය මත මෙන්ම කොරෝනා වෛරසයේ ව්යුහය මතද වෙනස් වන බව ඔබ දැන ගත යුතුයි. එමෙන්ම කොරෝනා වෛරසය ආහාර මත හෝ තුළ ගුණනය වෙන්නෙ නැහැ. වෛරසය ගුණනය වෙන්නෙ සජීවී මිනිස් හෝ සත්ත්ව ධාරක පෘෂ්ඨයක් මත. ලෝකයේ සමහර ආහාර නිෂ්පාදන හා සැකසුම් ආයතන වල සේවය කරන පුද්ගලයින් හට කොරෝනා වෛරසය ශරීර ගත වී තිබුණද එම පුද්ගලයින් විසින් හසුරුවන ලද ආහාර සැකසුම් මගින් වෛරසය පාරිභෝගිකයන් වෙත පැතිර ඇති බවට කිසිදු සාක්ෂියක් ලැබී නැහැ.
එමෙන්ම කොරෝනා වෛරසයට පානීය ජලයෙහි නොනැසී පැවතිය හැකිවුවද මතුපිට හෝ භූගත ජල ප්රභවයන් මඟින් හෝ දූෂිත පානීය ජලය මඟින් කොරෝනා වෛරසය සම්ප්රේෂණය වන බවට මෙතෙක් කිසිදු සාක්ෂියක් ලැබී නැහැ. මෙම නව කොරෝනා වෛරසය භංගුර පිටත ප්රාවරයකින් ආවරණය වූ වෛරසයක් වන අතර සාමාන්යයෙන් එවැනි වෛරස වල පරිසරය තුළ ස්ථායීතාවය අඩු අතර ක්ලෝරීන් වැනි ඔක්සිකාරක මඟින් විනාශ වීමට නැඹුරු වෙනවා.
මේ අනුව බලන කල ආහාර, ආහාර ඇසුරුම් බෑග් ස්පර්ශ කිරීමෙන් කොරෝනා වෛරසය ශරීර ගතවීමේ අවදානම අවම මට්ටමක පැවතියද අවදානමට පෙර සූදානම වැදගත් බැවින් ඔබේ ආරක්ෂාව ඔබ සතුයි. ඔබ සුපිරි වෙළඳසැල්, ආහාර අලෙවිසැල් වලට ඇතුළුවීමට පෙර හොඳින් සබන් යොදා දෑත් සේදීම හෝ sanitizer යොදා විෂබීජහරණය සිදුකළ යුතුයි. එමෙන්ම වෙළඳසැළ තුළදී ඔබ මුහුණ ස්පර්ශ කිරීමෙන් වැළකී සිටිය යුතුය. එවිට ඔබ කොරෝනා ආසාදිතයෙකු වුවද ඔබෙන් වෛරසය මතුපිට පෘෂ්ඨ මත රැඳීමේ අවකාශය අඩුවී යයි. එමෙන්ම ඔබ වෙළඳ සැලෙන් පිටතට පැමිණි පසුවද අවම වශයෙන් තත්පර 20ක් සබන් යොදා අත් සේදීමෙන් පෘෂ්ඨයක් මඟින් ඔබේ අතට වෛරසය පැමිණ තිබුණද එය ඉවත්වී යයි. එමෙන්ම ආහාර සැකසීමට පෙර මෙන්ම ආහාර ගැනීමට පෙර හොඳින් සබන් යොදා දෑත් සේදීම කළයුතුයි. එසේ නොමැතිනම් 70% ක ඇල්කොහොල් ප්රතිශතයක් අඩංගු විෂබීජනාශක දියරයක් (sanitizer) භාවිතා කිරීම සිදුකළ යුතුයි. එමෙන්ම දිනපතා මුළුතැන්ගෙයි ආහාර සාදන ස්ථාන මෙන්ම බඳුන්ද විෂබීජහරණයට වග බලාගතයුතුයි. මස් ,බිත්තර ,මුහුදු ආහාර , මාළු ඒ වගේම අනෙකුත් ඉක්මනින් නරක්වෙන සුළු ආහාර මිලට ගෙන පැය දෙකක් තුළ අධිශීතකරණය තුළ තැබීම ඔබ සිදුකළ යුතුයි. රළු පෘෂ්ඨ විෂබීජහරණය සඳහා නිර්මාණය කළ ඇති ඇමෝනියා, විරංජනකාරක ආදිය ආහාර අසුරා ඇති ප්ලාස්ටික් හෝ කාඩ්බෝඩ් ආවරණ විෂබීජහරණයට භාවිතා නොකළ යුතුයි. එමෙන්ම ආහාර ඇසුරුම් කරන නැවත භාවිතා කළහැකි රෙදිබෑග් තෙත් වී ඇත්නම් ඒවා හොඳින් සෝදා වියළා භාවිතයට ගතයුතුයි. එළවළු හෝ පලතුරු හෝ වෙනත් ආහාර සබන් ,විෂබීජනාශක දියර හෝ වෙනත් රසායනික ද්රව්ය යොදා සේදීම නොකළ යුතු අතර ගලායන නළ ජලය යොදා මිනිත්තු කිහිපයක් සෝදාගත යුතුයි. ලුණු,ගම්මිරිස් ,විනාකිරි හෝ දෙහි යුෂ නැවුම් ආහාර මත ඇති විෂබීජ ඉවත් කිරීමේදී එතරම් ඵලදායි බවක් නොදක්වයි.
නව කොරෝනා වෛරසය හිස ඔසවා ඇති මේ මොහොතේ ඔබට අවශ්ය අත්යවශ්ය ආහාර ද්රව්ය අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ඇණවුම් කොට නිවසට ගෙන්වා ගැනීම වඩාත් ආරක්ෂාකාරීවෙනවා. එම ඇණවුම් කරන ලද ආහාර ද්රව්ය ලබාගැනීමේදීද සමාජ දුරස්ථභාවය පවත්වාගැනීම වැදගත්. එමෙන්ම ඔබේ මස්, මාළු ආදී ආහාර වල අසුරණයේ යම් කාන්දු වීමක් සිදුවී ඇත්නම් එම තරලය තැවරුණු ස්ථාන විෂබීජහරණය කිරීම සිදුකළයුතුය. (උදා: වාහනයේ ස්පර්ශ වුණු ප්රදේශ) එමෙන්ම ඔබ ආපනශාලා වලින් ආහාර පාන ලබාගන්නේ නම් හොඳින් දෑත් සෝදා එම ආහාර පරිභෝජනය කිරීම මෙන්ම සමාජ දුරස්ථභාවය පවත්වා ගැනීමද වැදගත්. එමෙන්ම ඔබ හොඳින් පිසූ ආහාර ,නොපිසූ ආහාර සමඟ ස්පර්ශ නොවන සේ තැබීමත් වැදගත් . නැතහොත් පිසූ ආහාර නැවත ක්ෂුද්රජීවීන්ගේ ආක්රමණයට හසුවීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩියි. එමෙන්ම නව අධ්යයනයන්ට අනුව නව කොරෝනා වෛරසය
ශීතකළ තත්ව යටතේ යම් කාලයක් තුළ ස්ථායීව පවතින බව සොයාගෙන ඇත. එමෙන්ම නව අධ්යයනයන්ට අනුව කොරෝනා වෛරසය තාප අස්ථායී බවත් 70°C දී විනාශ වනබවත් සොයාගෙන ඇත. එමෙන්ම නව කොරෝනා වෛරසයට 60°C උෂ්ණත්වයේදී පැයක් පමණ නොනැසී පැවතිය හැකිබව පර්යේෂකයින් නවතම අධ්යයනයකින් පෙන්වාදෙනවා. එමනිසා මස්,මාළු අමුවෙන් ආහාරයට ගැනීම ඔබ සිදුනොකළ යුතුයි . මස් මාළු වැනි ආහාර 70°C - 80°C උෂ්ණත්වයේ හොඳින් පිස අනුභව කිරීම ඉතා වැදගත්. එමෙන්ම එම ආහාර පිළියෙළ කළ පසු පිළියෙළ කළ ස්ථාන මෙන්ම දෑත්ද විෂබීජහරණය කිරීම අත්යාවශ්යයි.
ආහාර මිනිසාගේ මූලික අවශ්යතාවයක් . එම නිසාම ඔබ ආහාර මිලදීගැනීමේ,ගබඩාකිරීමේ, සැකසීමේ, පරිභෝජනය කිරීමේ නැතහොත් ආහාර සපයාගැනීමේ සමස්ත ක්රියාදාමය තුළදීම හොඳ සනීපාරක්ෂාවක් පවත්වා ගැනීම මෙන්ම අවශ්ය අවස්ථාවලදී විෂබීජහරණ ක්රියාවලි සිදුකළ යුතුබව අවධාරණය කළ යුතුයි. රටක් වශයෙන් කොරෝනා උවදුරින් නිදහස් වීමට එසේ තම වගකීම අප ඉටුකළ
යුතුමය.
මූලාශ්ර
https://www.google.com/amp/s/english.alarabiya.net/en/amp/coronavirus/2020/04/18/Coronavirus-can-survive-60-degrees-Celsius-for-an-hour-boiling-temp-kills-it-Study
https://www.cdc.gov/foodsafety/keep-food-safe.html
https://www.fsai.ie/faq/coronavirus.html
https://www.fda.gov/food/food-safety-during-emergencies/food-safety-and-coronavirus-disease-2019-covid-19
https://www.houstonmethodist.org/blog/articles/2020/may/can-coronavirus-live-in-water/
Anjalee Malsha
