10/01/2026
Little egret පුංචි ඇලි කොකා: Egretta garzetta පිළිබඳ විද්යාත්මක හැඳින්වීම
Egretta garzetta හෙවත් පුංචි ඇලි කොකා (Little Egret) යනු අර්ඩෙයිඩේ (Ardeidae) කුලයට අයත්, ලොව පුරා විසිරී සිටින ඉතා අලංකාර ජලාශ්රිත පක්ෂි විශේෂයකි. ශ්රී ලංකාවේ වැව්, කුඹුරු සහ වෙරළාසන්න ප්රදේශවල මොවුන් බහුලව දැකගත හැකිය.
1. පෙනුම සහ හැඩරුව
පුංචි ඇලි කොකා මධ්යම ප්රමාණයේ පක්ෂියෙකු වන අතර ඔහුගේ දේහ ලක්ෂණ අනෙකුත් කොකුන්ගෙන් වෙන්කර හඳුනා ගැනීමට පහසුය:
පිහාටු: සාමාන්යයෙන් සම්පූර්ණ ශරීරයම දීප්තිමත් සුදු පැහැති පිහාටු වලින් වැසී ඇත.
හොට: දිගු, සිහින් සහ තද කළු පැහැති වේ.
පාද: පාදයේ ඉහළ කොටස කළු පැහැති වන අතර, පාදයේ පතුල් (Feet) දීප්තිමත් කහ පැහැයක් ගනී. මෙය මොවුන් හඳුනා ගැනීමට ඇති ප්රධානතම ලක්ෂණයයි.
සුවැදී සමය: බෝවන කාලයේදී මොවුන්ගේ හිස පිටුපසින් දිගු පිහාටු දෙකක් සහ පිට ප්රදේශයේ "Aigrettes" ලෙස හඳුන්වන ඉතා සියුම් ලේස් වැනි පිහාටු රැසක් හටගනී.
2. වර්ණ ප්රබේද (Color Morphs)
පුංචි ඇලි කොකුන් ප්රධාන වශයෙන් සුදු පැහැයෙන් යුක්ත වුවද, ජානමය විවිධත්වය අනුව වර්ණ ප්රබේද කිහිපයක් දැකගත හැකිය:
අඳුරු ප්රබේදය (Dark Morph): සමහර පක්ෂීන්ගේ මුළු ශරීරයම අඳුරු අළු හෝ නිල්-අළු පැහැයක් ගනී. මෙය යුරෝපයේ සහ අප්රිකාවේ ඇතැම් ප්රදේශවල බහුලව දක්නට ලැබේ.
මිශ්ර ප්රබේද (Intermediates): කලාතුරකින් සුදු සහ අළු වර්ණ දෙකම මිශ්ර වූ ලප සහිත පක්ෂීන් ද දැකගත හැකිය.
සටහන: ලංකාවේදී අළු පැහැති කොකුන් දුටු විට ඔවුන් බොහෝ විට පුංචි ඇලි කොකාට සමාන Western Reef Heron (Egretta gularis) ලෙස වරදවා වටහා ගැනීමට ඉඩ ඇත.
3. වාසස්ථාන සහ ආහාර රටාව
මොවුන් ප්රධාන වශයෙන් තෙත් බිම් ඇසුරු කරගෙන ජීවත් වේ.
වාසස්ථාන: වැව්, ගංගා, කුඹුරු, වගුරු බිම් සහ කලපු ආශ්රිතව වාසය කරයි.
ආහාර: මසුන්, ගෙම්බන්, කූනිස්සන් සහ ජලජ කෘමීන් ප්රධාන ආහාර වේ.
දඩයම් කිරීම: මොවුන් දඩයම් කිරීමේදී ඉතා ක්රියාශීලී ය. ජලය යට සිටින ගොදුරු මතුපිටට ගෙන්වා ගැනීමට තම කහ පැහැති පතුල් වලින් ජලය කලඹන ආකාරය නිතර දැකගත හැකිය.
4. ප්රජනනය සහ චර්යාවන්
කූඩු තැනීම: මොවුන් රංචු වශයෙන් (Colonies) ගස් මත කූඩු තනයි. බොහෝ විට දියකාවුන් සහ අනෙකුත් කොක් විශේෂ සමඟ එකම ගසක කූඩු සාදනු ලැබේ.
බිත්තර: වරකට ලා නිල්-කොළ පැහැති බිත්තර 3–5 ක් පමණ දමයි. දෙමාපියන් දෙදෙනාම පැටවුන් පෝෂණය කිරීමට දායක වේ.
සංචරණය: මොවුන් ප්රධාන වශයෙන් නිවැසි පක්ෂීන් වුවද, සමහර උතුරු ප්රදේශවල වෙසෙන පක්ෂීන් ශීත කාලයට දකුණු දෙසට සංක්රමණය වේ.
Scientific Introduction to the Little Egret: (Egretta garzetta)
The Little Egret (Egretta garzetta) is a beautiful aquatic bird species belonging to the family Ardeidae, distributed widely across the world. In Sri Lanka, they are commonly sighted near tanks (wewas), paddy fields, and coastal areas.
1. Appearance and Physical Features
The Little Egret is a medium-sized bird with distinct physical characteristics that make it easy to distinguish from other herons and egrets:
Plumage: Generally, the entire body is covered in bright white feathers.
Bill (Beak): Long, slender, and deep black in color.
Legs and Feet: The legs are black, but the feet are bright yellow. This is the primary identifying feature of this species.
Breeding Season: During the breeding season, two long plumes develop from the back of the head, and delicate, lace-like feathers known as "aigrettes" appear on the back.
2. Color Morphs
While Little Egrets are predominantly white, a few color variations exist due to genetic diversity:
Dark Morph: Some individuals have a body that is entirely dark gray or blue-gray. This is more commonly seen in parts of Europe and Africa.
Intermediates: Rarely, birds with mottled patches of both white and gray can be found.
Note: In Sri Lanka, gray-colored egrets are often mistaken for the Western Reef Heron (Egretta gularis), which closely resembles the Little Egret.
3. Habitat and Diet
These birds primarily live in association with wetlands.
Habitat: They inhabit tanks, rivers, paddy fields, marshes, and lagoons.
Diet: Their main diet consists of fish, frogs, prawns, and aquatic insects.
Hunting Style: They are very active hunters. They are often seen stirring the water with their yellow feet to flush out prey hiding beneath the surface.
4. Reproduction and Behavior
Nesting: They nest in colonies on trees, often sharing the same tree with cormorants and other egret species.
Eggs: They typically lay 3–5 pale blue-green eggs. Both parents contribute to feeding the chicks.
Migration: While they are primarily resident birds in many regions, populations in northern territories migrate south during the winter.
