01/06/2026
🌌 ලංකාවේ මේ වගේ පාලුවට ගිය පාරක, රෑ මැද තිස්සේ ගමන් කරද්දී ඔයාට මොන වගේ හැඟීමක්ද දැනෙන්නේ?
මරණය කියන්නේ අවසානය නෙවෙයිද? සොහොනෙන් එහා සැඟවුණු අද්භූත "තෙවන අවස්ථාව"!
සොබාදහම කියන්නේ අපි ඇසින් දකිනවාට වඩා හරිම අද්භූත, රහස් පිරුණු තැනක්. ජීවිතය සහ මරණය ගැන අපි හැමෝම දන්න සාමාන්ය නීතිය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරපු, මුළු ලෝකයම පුදුම කරපු සැබෑ විද්යාත්මක සොයාගැනීමක් මෑතකදී සිදුවුණා.
මේක ටිකක් අමුතුයි, හැබැයි 100%ක් ඇත්ත... අපි නිල වශයෙන්ම ජීවිතයත් මරණයත් අතර පවතින "තෙවන අවස්ථාවක්" (Third State) සොයාගෙන තිබෙනවා!
🧬 ජීවිතයත් මරණයත් අතර "තෙවන අවස්ථාව" (Third State)
සාමාන්යයෙන් අපි හිතන්නේ ජීවිතය සහ මරණය කියන්නේ එකිනෙකට වෙනස් අවස්ථා දෙකක් විතරයි කියලා (එක්කෝ ජීවත් වෙනවා, නැත්නම් මැරිලා). හැබැයි මෑතකදී කළ පරීක්ෂණ වලින් ඔප්පු වෙලා තියෙනවා සත්වයා මියගියත්, ඔහුගේ සෛල (cells) වහාම මියයන්නේ නැති බව.
මේ සෛල වලට අවශ්ය පෝෂණය, ඔක්සිජන් සහ සුදුසු පරිසරය ලැබුණොත්, ඒවා නිකම්ම ජීවත් වෙනවා විතරක් නෙවෙයි, තනිවම එකතු වෙලා අලුත්ම "බහුසෛලීය ජීවීන්" කොටසක් නිර්මාණය කරනවා. ජීවත්වීමත් මරණයත් අතර පවතින මේ අමුතුම තත්ත්වය තමයි විද්යාඥයන් "තෙවන අවස්ථාව" විදිහට හඳුන්වන්නේ.
🤖 ජීවී රොබෝවරු (Biobots)
විද්යාඥයන් විසින් මියගිය ජීවීන්ගේ සෛල යොදාගෙන පුදුමාකාර ජීවී ව්යුහයන් දෙකක් පරීක්ෂණාගාර තුළ නිර්මාණය කරලා තියෙනවා:
• Xenobots (මැඩියන්ගේ සෛල වලින්): මියගිය ගෙම්බා කලලවලින් ලබාගත් සමේ සෛල, සුදුසු පරිසරයක තැන්පත් කළාම ඒවා ස්වයංක්රීයව එකතු වෙලා කුඩා ජීවී ව්යුහයන් (Xenobots) හැදුවා. මේවාට තනිවම චලනය වෙන්න, තුවාල වුණොත් සුවකරගන්න වගේම අවට ඇති සෛල එකතු කරලා තමන් වගේම තවත් පිටපත් සාදාගන්න (replicate) පුළුවන් වුණා.
• Anthrobots (මිනිස් සෛල වලින්): මිනිස් පෙනහළු සෛල යොදාගෙන කළ පරීක්ෂණ වලදීත් මේ වගේම කුඩා ජීවී රොබෝවරු නිර්මාණය වුණා. මේවාට ශරීරය ඇතුළේ ගමන් කරන්න විතරක් නෙවෙයි, හානි වූ මිනිස් ස්නායු පටක නැවත සකස් කරන්න (repair) පුළුවන් බවත් විද්යාඥයන් නිරීක්ෂණය කළා.
https://theconversation.com/biobots-arise-from-the-cells-of-dead-organisms-pushing-the-boundaries-of-life-death-and-medicine-238176
📖 Source: Noble, P. A., & Pozhitkov, A. Biobots arise from the cells of dead organisms – pushing the boundaries of life, death and medicine.