31/03/2026
Black Heron පක්ෂි විශේෂය ශ්රී ලංකාවෙන් පළමු වරට වාර්තා කිරීම.
නිරීක්ෂණ කණ්ඩායම: මිලින්ද රණසිංහ , වජිර ගුණසේකර , ක්රිෂාන්ත පතිනායක , නිර්මලත් සිල්වා , ගැස්ටන් බැස්ටියන්ස් , චන්දිම ජයවීර , සෑම් කැසර්
මෙම වාර්තාව ශ්රී ලංකාවේ සිදුවූ දුර්ලභ හා විද්යාත්මක වශයෙන් වැදගත් පක්ෂි දර්ශනයක් පිළිබඳව විස්තර කරයි. Black Heron (Egretta ardesiaca) නම් පක්ෂියෙක් 2026 මාර්තු 27 දින යාපනයේ Pannai-Kayts මාර්ගය අසල දක්නට ලැබුණු බව වාර්තා වේ. මෙම පක්ෂියා සාමාන්යයෙන් ආප්රිකාව සහ මැඩගස්කරයේ පමණක් ජීවත් වන අතර, එම විශේෂය ශ්රී ලංකාවේ දක්නට ලැබීම විශේෂ හා අසාමාන්ය සිද්ධියක් ලෙස සැලකේ. නිරීක්ෂකයන් පවසන පරිදි, මෙම දර්ශනය යාපනය කලපුව ප්රදේශයේ සිදු වූ අතර, එම ප්රදේශය විවිධ පක්ෂීන් සඳහා සුදුසු ජලජ පරිසර පද්ධතියක් ලෙස හඳුන්වයි.
නිරීක්ෂකයන් පැහැදිලි කළ පරිදි, මෙම පක්ෂිය හඳුනාගැනීමට ප්රධාන හේතුව වූයේ එහි “umbrella feeding technique” ලෙස හැඳින්වෙන විශේෂ ආහාර සෙවීමේ ක්රමයයි. ඔවුන් සඳහන් කළේ මෙම පක්ෂියා තම පියාපත් ඉදිරියට විහිදුවා හිස මත වසා කුඩයක් වැනි ආකාරයක් නිර්මාණය කරන බවයි. එමඟින් ජලය මත සෙවනක් නිර්මාණය වන අතර, එය සූර්යාලෝකයෙන් වැළකී සිටීමට කුඩා මාළු ආකර්ෂණය කරයි. එසේම, මෙම සෙවන හේතුවෙන් ජලයේ පිළිබිඹුව අඩුවී, පක්ෂියාට එහි ආහාර පැහැදිලිව දැක ගැනීමට හැකි වන බව ඔවුන් පැවසීය. මාළු එම සෙවන ප්රදේශයට ඇතුළු වූ විට, පක්ෂියා ඉතා වේගයෙන් ඔවුන් අල්ලා ගන්නා බවද නිරීක්ෂකයන් විස්තර කළහ.
තවද, මෙම පක්ෂියා ඔවුනට ආවේණික රූපීය ලක්ෂණ මගින්ද හඳුනාගත් බව නිරීක්ෂකයන් සඳහන් කළහ. ඔවුන් පැවසුවේ පක්ෂියාට සම්පූර්ණයෙන් කළු වර්ණ ශරීරයක් සහ කහ පාද ඇති බවයි. මෙම ලක්ෂණයන් ශ්රී ලංකාවේ වාර්තා වන අනෙකුත් heron විශේෂ සහ egret විශේෂ වලින් පැහැදිලිව වෙනස් වන බවයි. නිරීක්ෂණ වලදී, මෙම පක්ෂියා නැවත නැවතත් එම ආහාර සෙවීමේ ක්රමය භාවිතා කළ බවත්, එය එම පරිසරයට හොඳින් අනුවර්තනය වී ඇති බවත් ඔවුන් වාර්තා කළහ. එමෙන්ම, ඡායාරූප සහ වීඩියෝ සාක්ෂිද සංග්රහ කර ඇති බවත්, ඒවා මෙම පක්ෂියා හඳුනා ගැනීමට වැදගත් බවත් සඳහන් කළේය.
නමුත්, මෙම දර්ශනය තවමත් විද්යාත්මකව තහවුරු කර නොමැති බව ඔවුන් පැවසීය. එය “unconfirmed” ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇති අතර, මෙවැනි දුර්ලභ දර්ශන සනාථ කිරීමට වැඩිදුර පරීක්ෂණ අවශ්ය බව විද්වතුන් පැහැදිලි කළහ. Sri Lanka Bird Record Committee මගින් මෙම දත්ත විමර්ශනය කරනු ඇති බවද ඔවුන් සඳහන් කළහ.
මෙම දර්ශනයේ වැදගත්කම ඉතා විශාලය. විද්වතුන් පැවසුවේ, මෙය තහවුරු කළහොත් පක්ෂි සංක්රමණ රටා, පාරිසරික වෙනස්කම් සහ ව්යාප්ති වෙනස්වීම් පිළිබඳ වැදගත් තොරතුරු ලබා දිය හැකි බවයි. සමස්තයෙන්, මෙම වාර්තාව යාපනය කලපුව වැනි පරිසරයන් පක්ෂීන් සඳහා වැදගත් බවත්, අනාගතයේදී වැඩිදුර නිරීක්ෂණ සහ පර්යේෂණ අවශ්ය බවත් අවධාරණය කරයි.