Over Axel
Al in het jaar 991 werd de naam Axel voor het eerst genoemd. In de kroniek van de toen heersende graaf Boudewijn IV wordt gesproken over een klein plaatsje met een haventje: Axla, het latere Axel. In 1183 verkreeg Axel stadsrechten van Filips van de Elzas, graaf van Vlaanderen. Vroeger lag Axel in het rechtsgebied van de stad Gent. Later werd door Philips II Axeler Ambacht bij Axel gevoe
gd. Axel is meerdere keren in brand gestoken (onder andere door viering van midzomernachtsfeest), geplunderd door de Gentenaren en het is ook een tijd Spaans gebied geweest. In 1108, 75 jaar voordat Axel stadsrechten kreeg, stond er in Axel de St. Pieterskerk. Op de plaats waar deze grote kerk heeft gestaan bevindt zich nu de oude begraafplaats. Op 17 juli 1586 is de stad door Prins Maurits op de Spanjaarden veroverd. Het kreeg spoedig daarna stadsrechten toegekend door Leicester. Door het gebied ten westen van Axel (bij Westdorpe) onder water te zetten kon Axel behouden blijven voor de Staatsen. Dit water vormde daarmee de grens tussen Spaans en Nederlands gebied. Het was een van de eerste wapenfeiten van prins Maurits. Axel heeft gedurende de rest van de oorlog in de linie gelegen. Het gebied Staats-Vlaanderen (het latere Zeeuws-Vlaanderen) was verdeeld in 't Vrije van Sluis en een deel van de Vier Ambachten (Hulster-, Axeler-, Assenedener- en Boukhouter Ambacht). In het Axeler Ambacht lagen de steden: Axel en Ter Neuze (toen gehucht met een fort), en de dorpen: Aendijcke, Zaemslacht (Zaamslag) (tijdelijk), Koewagt, Zuiddorp, Westdorp, Overslag en enkele kleine schansen. (De plaatsnamen zijn op de oude wijze gespeld). Het Land van Axel was kleiner van omvang. In de Tweede Wereldoorlog werd Axel bevrijd door Poolse troepen; een battlegroup van de Eerste Poolse Pantser divisie onder leiding van kolonel Szydlowski. Een aantal straatnamen in de stad, Polenstraat, Generaal Maczekstraat, Generaal Sikorskistraat, en het centrale plein, het Szydlowskiplein, herinneren hier nog aan. Ook is tussen Axel en Hulst de Gdynia Bridge te vinden. Dit is de plaats waar de Polen onder dekking van dichte mist het kanaal van Axel naar Hulst overstaken met behulp van een pontonbrug. Deze brug is gelegd nadat Axel na vier dagen strijd nog steeds in handen van de Duitsers was. De Polen waren in eerste instantie van plan Axel op de vijfde dag te bombarderen maar toen die vijfde dag (19 september 1944) een mistige dag bleek te worden, waagden de Polen het om de Gdyniabrigde te leggen en via het oosten aan te vallen. Eerdere aanvallen via het zuiden liepen vast, omdat de Duitsers de strategische ligging van Axel goed door hadden. Zo had de vijand aan de zuidelijke toegangsweg richting Axel een veel artillerie geplaatst en stukken land ten zuiden van Axel onder water gezet.
