08/06/2026
Visglijbaan in de polder
In de Lagenwaardsepolder bij Koudekerk aan den Rijn staat een strak nieuw gemaal. Het zorgt ervoor dat het waterpeil in de polder op orde blijft. Aan de zijkant zit een extra onderdeel dat minder opvalt. Dat is een buis die de ingang vormt van een vispassage. “Eigenlijk gaan ze gewoon van de glijbaan af naar beneden,” zegt visonderzoeker Robin Blokhuijzen lachend.
Bij de renovatie in 2025 is deze vispassage aangelegd. Vissen kunnen nu vanuit het water buiten de polder, de Rijnlandse boezem, de lagergelegen sloten in zwemmen, waar ze rust en ruimte vinden om zich voort te planten en op te groeien. Later kunnen ze de polder weer uit via het gemaal, dat zo is gebouwd dat vissen er veilig doorheen kunnen. Op die manier draagt dit bouwwerk bij aan het waterbeheer én aan meer leven in de sloten.
De werking is eenvoudig. Met een lichte stroming van het iets warmere en voedselrijke polderwater worden de vissen naar de opening van de buis gelokt, waarna ze daar tegen de stroom in naar binnen zwemmen. Na enige tijd sluit de klep aan de buitenkant en gaat de klep aan de polderkant open. De buis loopt leeg en de vissen glijden de polder in. Dit gebeurt meerdere keren per dag, automatisch.
Om te controleren of dit goed gaat, laat het Hoogheemraadschap van Rijnland onderzoek doen door Visadvies, een bureau dat gespecialiseerd is in visonderzoek en vismigratie. Een onderwatercamera kijkt mee bij de ingang, aan de andere kant vangt een fuik alle passerende vissen op. Die fuik is gemaakt van glad netmateriaal, zodat de dieren niet beschadigen.
Soms levert twee dagen onderzoek wel 150 tot 200 vissen op, van blankvoorn en brasem tot kolblei en karper. “Het is altijd een verrassing wat erin zit,” zegt Robin. Hoogheemraad Hans Schouffoer van Rijnland vat het samen: “Met dit soort vispassages helpen we vissen hun natuurlijke weg te vinden. Bij elk gemaal dat we vernieuwen kijken we of we er een kunnen aanleggen.”
