13/04/2023
List of Nepali Gotras
हिन्दू समाजमा गोत्र भन्नाले सामान्य पुरुष पुर्खाबाट अभंग पुरुष रेखाबाट आएका वंशजहरूलाई जनाउँछ। तपाईंले सुन्नु भएको होला कि तपाईंले आफ्नो जस्तै गोत्रको व्यक्तिसँग विवाह गर्न सक्नुहुन्न, किनभने तिनीहरू कुनै न कुनै रूपमा तपाईंको परिवार हुन्।गोत्रलाई थरको रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ, तर यो उपनाम भन्दा फरक छ र हिन्दूहरू, विशेष गरी उच्च जातिहरू बीचको विवाहमा यसको महत्त्वको कारणले यसलाई कडाइका साथ राखिन्छ।सबै गोत्र-प्रवर्तक ऋषिहरूलाई सात प्राथमिक ऋषिहरू अन्तर्गत वर्गीकृत गरिएको छ। यी सात - भृगु, अंगिरास, अत्रि, कश्यप, वसिष्ठ, अगस्त्य र विश्वामित्र - सबै ब्रह्मर्षिहरू ऋषिहरूको पदानुक्रममा सर्वोच्च स्थानमा ओगटेका थिए। आज 49 वटा स्थापित हिन्दू गोत्रहरू छन् जुन सबै आफैं हुन् वा ती पहिलेका सात गोत्रहरूबाट विकसित भएका छन्। केही स्रोतहरू भन्छन् कि आज 284 खस थरहरू छन्।
धेरै अवस्थामा जाति र गोत्रमा मानिसहरू अलमलमा पर्छन् । पौडेल, बस्नेत, न्यौपाने, खड्का, श्रेष्ठ इत्यादिका विशिष्ट समूहलाई जनाउन प्रयोग गरिने फराकिलो शब्द हो जात।
गोत्र भनेको जातको उपविभाजनले परिवारको घनिष्ठ सम्बन्धलाई जनाउँछ। जसका कारण मानिसहरूले आफ्नो जातमा विवाह गरेर एउटै गोत्रबाट टाढा रहन्छन्। जसरी एउटै गोत्रका मानिसहरूलाई सामान्य रूपमा परिवारको रूपमा लिइन्छ यदि तपाइँ तिनीहरूलाई पनि थाहा छैन भने।
Disclaimer: The information in this page is collected from different sources on internet. We cannot guarantee they are 100% accurate.
Agasti (अगस्ती) : Dhungel
Angira (अंगिरा) : Joshi, Sedai, Saunak, Shahi
Atri (अत्रि) : Adhikari, Arjel/Arjyal, Bam (Raakse Thakuri), Bhatta (Pashupat), Chapagai, Gotame, Khatiwoda, Mishra, Ojha, Wosti
Aatreya (आत्रेय) : Aryal, Bhatta (Duwadi), Devkota, Dawadi, Dulal, Kalikote (Khadka), Paudel, Pokharel (Pani), Rosyara, Sharma, Sigdel, Thapa (Bagale)
Bharadwaaj (भरद्वाज) : Adhikari, Bhatta (Palyal), Chaulagai, Devkota, Jamarkattel, Lohani, Niraula, Panthi, Pandey (Kuleta), Panta, Pokharel (Dudh), Rawat, Shahi, Siwakoti / Shiwakoti, Subedi, Thami (Adhikari), Thapaliya, Upadhaya, Wagle, [Bhandari (Niraula, Suntakhane)]
Dhananjaya (धनञ्जय) : Basel/ Batsayal, Basnet, Bhusal, Budhathoki (Khulal), Dhamala, Gauripitri/ Gairipippli, Guragai, Humagai, Karki (Khulal), Khadka (Khulal), Kukurkote, Kunwar, Pangeni, Rijal, Thapa, [Bhandari (Bhusal)]
Garg (गर्ग) : Bastola, Bhatta (Lamichhane), Bhetuwal, Bhurtel, Chudal, Gajurel, Khetan, Thapa (Lamichhane), Rokaha, Rishal, Shah (Kaskeli Khand)
Gautam (गौतम) : Chanda, Bam (Thakuri), Dangal, Mahat, Pandey (Paleu), Tripathi, Tiwari
Ghrita Kaushik (घृत कौशिक) : Baral, Karki (Sutar), Khanal, Nepal, Pandit
Kapil (कपिल) : Khati, Daani, Bohora
Kashyap (कश्यप) : Adhikari (Bhadare, Khilchine and Kaubali), Badaal, Bhatta (Kalauni, Mushyal), Bogati, Budhathoki (Sodari), Darji, Gadtaula, Gartaula, Ghimire, Hada, Kathayat, Kumal, Kumbhairana, Pade, Pandey (Badkhora, Badaal, Bhumihar, Simaaldiya), Rayamajhi, Shah (Thakuri), Sahi, Thapa (Godar), Tiwari
Kaudinya (कौण्डिन्य) : Achraya, Baskota, Bhandari (Kaala), Gaagle, Joshi, Khadka, Kharel, Marashini, Neupane, Pakurel, Paneru, Pathak, Parajuli, Sapkota, Satyal, Thapa (Bagale and Gamle), Trital
Kausalya (कौसल्य) : Pathak, Thami (Chhettri)
Kausik (कौशिक) : Bam (Chhatyal Thakuri), Baniya, Bastakoti, Bhandari (Aachhami), Bidari, Dhital, Dhungana, Gaudel, Khadka, Khapatari (Khadka, Bistha, Budhathoki and Basnet), Lamichhane, Luitel, Majhi, Pathak, Phuyal, Pudasaini, Raghubansi, Regmi, Rimal, Sanjel, Shahi (Sijapati), Tiwari, Thami
Kundin (कुण्डिन) : Trital, Banjad/ Banjade
Mandabya (माण्डव्य) : Bajagai, Bajhai, Gyawali, Katuwal, Maskey, Panthi [Bhandari (Bajgain)]
Maudagalya (मौद्गल्य) : Belkadhi, Karki (Mudula), Koirala, Kuinkel, Rume, Simkhada, Timsina/ Timilsina, Upreti
Parasar (परासर) : Dhimal (khas), Karki (Lama) , Kattel, Marhattha
Ravi (रवि) : Shah (Kalyaal Thakuri)
Sankhyayan (सङ्ख्यायन) : Pandey (Desh)
Shandilya (शाण्डिल्य) : Kafle/ Kaphle, Mahat, Pathak, Prasai, Tiwari
Upamanyu (उपमन्यु) : Bartaula, Bhatta (Duwal), Dhakal, Mainali, Pathak
Vishwamitra (विश्वमित्र) : Bhatta (Alina, Dumadi, Nirbansi, Rai and Rayal)
Vatsa (वत्स) : Bhatta (Naagar), Dahal, Dayal, Kuwar, Kharaal, Lamsal, Rana, Rupakheti
Vashishta (वशिष्ठ) : Bhandari (Thansinghe), Bhatta (Tapleli),Bhattarai, Chalise, Dawadi, Gaire, Gamnage, Kharel, Mudabhari, Pathak, Raut, Suyal (Garthi), Suyal (Thapa), Thangsine
Meaning of Gotra
Based on context, The word “गो” (शब्दः /प्रातिपदिकम्) symblizes 3 things,
गो = धेनुः (Cow) , भूमिः (Earth), वेदः (Veda)
गाम् /गाः त्रायते इति = गोत्रः
गोत्र: = गोपालः = गोपः (these words mean samething)
I). गोत्रः
I). The word “गो” is also means Veda – The word “गोत्र” came into meaning the one who protects the Veda. (“गोत्रः” = the
one, the Rishi (Atreya, Kaundinya, etc.) of a recention of a particular Veda Shaakaa). The second part of the word “त्र”
stands for त्रायते (meaning protects).
Since the word “गोत्रः” [गाम् /गाः त्रायते (protects) इति गोत्रः] also means – God / King (the protector the world), A
Rishi (protector of Vedas), A cowherd (protector of the Cows).
II). गोपालः
१) The word गोपालः [गाम् /गाः पालयति (protects) इति गोपालः], can also be used for all the 3 meanings. For (1) वेदव्यासः
(because Veda Vyasa protects Veda); (2) कृष्णः (because Krishna protects the world); (3) राजा (because the king protects
the cows (cows are considered to be real wealth)).
III). गोपः
३) In the same way गोपः” [गाम् /गाः पाति (protects) इति गोपः] – this word also means the same thing God /King (the
protector the world), A Rishi (protector of Vedas), A cowherd (protector of the Cows)
Note: the above three words are compounds (Samāsa) in Sanskrit and belong to “उपपद-तत्पुरुष-समासः” category.
So why only the word ‘gotra’ is used for Rishi and the progeny (rishi parampara) ?
Even though these 3 words mean the same thing (गोपालः, गोत्रः, गोपः) – due to popular usage (this is called in Sanskrit
as “रूढिः”) the word गोपालः is used chiefly for Krishna (protector of the world) गोत्रः is used chiefly for a Rishi (
protector of Vedas and the progeny belong to the same ‘gotra’ ) गोपः is chiefly used for a cowherd (protector of Cows)