Dánas — dahil ang bawat dánas natin ay imahen ng ating pagkatao, bahagi ng ating naratibo.

— Tinamad akong magsaing. Naisip kong halos lahat ng gusto kong kainin isang pindot lang sa cellphone o ‘di naman kaya’y...
01/08/2025

— Tinamad akong magsaing. Naisip kong halos lahat ng gusto kong kainin isang pindot lang sa cellphone o ‘di naman kaya’y ilang lakad lang ay mabibili na. Suwerte ako sa nahanap kong apartment— lahat ng daily needs halos abot kamay lamang. Naalala kong nagtitinda pala ng pizza ‘yung landlady maliban sa mayroon din silang laundry shop. Mabait si Ate. Nagulat nga ako ang unang tawag niya sa’kin ay Bhe. Sabi ko baka karaniwan tawag lamang ito sa mga umuupa sa kanila. Tinext ko siya kung mayroon silang available na pizza na non-pork. Supreme-All Veggies. Pagkatapos ng 10 minuto ay maaaari na raw bumaba at kunin ang order. Pagkakuha ko’y agad din akong umakyat sa kuwarto. Binuksan ko ang karton ng pizza. Nakita ko ang karaniwang toppings ng pizza na pepperoni, ham, at mushroom. Di ko agad ginalaw. Agad kong tinext ulit si Ate kung ang mga meat ba sa toppings ay hindi pork. Hindi siya agad nakapag-reply. Nakabukas pa rin ang kahon ng pizza at hindi ko pa rin ito ginalaw. Hinintay ko ang reply niya.

“Beef po. Para po yan sa mga bawal sa pork.”

— Hindi naman sa nalulungkot o ‘di naman kaya ay pinanghihinaan ako ng loob— walang espasyo sa’king bokabularyo ang gano...
01/08/2025

— Hindi naman sa nalulungkot o ‘di naman kaya ay pinanghihinaan ako ng loob— walang espasyo sa’king bokabularyo ang ganoong mga kataga. Marahil ang tamang salita ay 𝙣𝙖𝙣𝙞𝙣𝙞𝙗𝙖𝙜𝙤 lang. Iba pa rin ang nasa sariling tahanan, hindi lamang bahay. Malaya kong napaglalaruan ang mga kalan, kaldero, sandok, plato, at iba pang kagamitan sa kusina. Oo, hindi kami nawawalan ng sardinas lalo’t masarap naman talaga ito sa Udong. Ngunit iba na ngayon. Malayo sa kinagisnan. Mayroon lamang akong dalawang plato, isang tasa, isang pares ng kutsara’t tinidor, at isang mangkok. Sapat na ang mga ito para sa pang-araw-araw na kagamitan para sa agahan, hapunan, at pananghalian. Oo, may sardinas pa rin naman ngunit hindi na para sa Udong. Naghihintay lamang ang mga ito kapag oras na ng kainan— walang sahog o anumang kapares.

Pasasalamat pa rin sa Kanya.

— Hindi lamang pala 𝙡𝙤𝙠𝙖𝙨𝙮𝙤𝙣 ang nagbago nang mapadpad ako sa Maynila. Maging nang mabilis na takbo ng oras ay ibang-iba...
01/08/2025

— Hindi lamang pala 𝙡𝙤𝙠𝙖𝙨𝙮𝙤𝙣 ang nagbago nang mapadpad ako sa Maynila. Maging nang mabilis na takbo ng oras ay ibang-ibang sa kinasayan ko sa Mindanao. Sa amin, 5:45 pm pa lamang ay halos hindi na maaninag ang paligid. Samantala, dito sa Maynila, 6:30 pm na ngunit may liwanag pa rin. Namangha ako nang may pagkalito. Hindi ko tuloy alam kung isasagawa ko na ba ang pagdarasal para sa pagsapit ng gabi na Maghrib o hihintayin na lamang na tuluyang dumilim ang paligid. Pero sabi ko, baka abutin ako ng Isha o pagdarasal pagsapit ng 7:00 pm bago tuluyang dumilim.

Ganito pala sa Maynila.

17/06/2023

— everybody looks okay until you have a deep conversation with them. and then you realize that this is a sad generation of people struggling to survive through smiling faces and pretty pictures.

𝑬𝒔𝒌𝒂𝒑𝒐

𝗦𝗧𝗥𝗔𝗡𝗗𝗘𝗗 | Nag-early out ko sa akoang 4:00-5:30 class since nagpa-quiz rako and basig mubundak napod ang ulan. While gah...
11/06/2023

𝗦𝗧𝗥𝗔𝗡𝗗𝗘𝗗 | Nag-early out ko sa akoang 4:00-5:30 class since nagpa-quiz rako and basig mubundak napod ang ulan. While gahulat ko sa mga gaturno na motor nisilong sako sa canteen nila Babu. Nabantayan nako akoang isa ka student nga gasilong pod. "Good afternoon, Sir" ingon pa niya nga nakaduko. "Hello! Unya, long weekends man, muuli ka sa inyo?" pangutana nako sa iyaha. Dugay siya nakatubag. Dili siya direct nga makatan-aw sa akoa. "Dili lang siguro Sir. Sa December na lang. Ipon sako pamasahe" tubag niya dala hilaw nga pag-smile.

I remember my college days. Since Davao amoa and naa ko sa MSU Marawi, imposible nga makauli dayon ko sa akoang pamilya. Mas imposible nga makauli ko labaw kabalo kong kung wala kay 1000 dili ka kauli. Wala man siguro dili gusto muuli ug makauban ang ilahang pamilya. Pero kay tungod kay lisod man, mas ginapili nato nga mag-antos. Mas ginapili nato nga dili na lang muuli kaysa kung muuli ta, inig balik pod nato sa skwelahan, mamroblema pa atuang ginikan aha napod mangita pamasahe nato balik aside sa maghuna-huna pa sila sa unsay madala nato.

Antos rata karon. Puhon, inig uli nato balik, muuli ta nga naay dala nila bahalag gamay nga pahalipay. Labaw sa tanan, muuli ta nga dala-dala ang resulta sa atuang kahago ug sakripisyo — diploma.

𝗧𝗛𝗘 𝗖𝗟𝗔𝗦𝗦𝗥𝗢𝗢𝗠 — bago mahuman akoang klase kaganina sa 2:30-4:00 kalit ra nibundak ang kusog nga ulan. Halos kadaghanan s...
10/06/2023

𝗧𝗛𝗘 𝗖𝗟𝗔𝗦𝗦𝗥𝗢𝗢𝗠

— bago mahuman akoang klase kaganina sa 2:30-4:00 kalit ra nibundak ang kusog nga ulan. Halos kadaghanan sa nanggawas na students from their classrooms, nagtapok sa hallway sa Gemma Building. While waiting nga muhinay ang ulan, nagpabilin sako sa room. Taud-taud niduol sa akoa ang isa ka student nako."Sir, wala koy kagrupo sa activity kay absent ko last time" hinay na ingon niya. "Nag-approach nako sa ilaha pero wala pa sila nag-confirm if ipa-join ko nila..." dugang pa niya.

Abi nako sa shout-out sa Buhay MSUan Page lang nako mabasahan ang mga personal concern sa students na maka-feel nga left behind sila. Dili nila ma-feel ang sense of belongingness sa klase and group no matter how they've tried to make friends and socialize sa klase nila. I don't know the exact feelings pero one thing for sure naay inner struggle ang akoang student.

Makasabot ko sa personality sa tao nga introvert apan ang di nako masabtan if ma-consider pa ba gihapon ang tao nga they choose nga maging alone and don't engage na lang sa klase kasi they don't have a choice but to be alone kasi they know naman na di sila socially accepted or if accepted man indirect man ipakita or ipa-feel, ma-feel gyud nila nga dili sila belong sa group.

To these students, be proud of yourself kay gi-try ninyo maki-engage, socialize, approach and humble enough to reach these people. You did a great job! Salute! But when you feel intimidated kay tungod ma-feel nimo dili ka socially accepted especially sa group, that's it! Stop. Okay nato nga gi-try nimo nga i-break ang barrier to allow yourself na mu-build og relationship sa ubang tao. Walay mali sa imo. What matters most, ginahimo nimo imo part sa klase. You're sharing your knowledge, experiences and expertise sa activities but after that you don't have to force and push yourself aron dawaton ka. Remember, always know your worth. You're special. You're amazing!

At the end of the day, hindi nagtatapos sa klasrum ang real journey. Ayaw ka busy og build relationships sa mga tao na di makakita sa imo worth but rather ka-busy sa pag-build sa imuhang future. Remember, ang mga tao na nasa imong palibot ron, sama rana sa mga lingkuranan sa klasrum, biyaan gyapon nimo and tagsa-tagsa namog lakaw padulong sa inyong panimalay or bhouse. Muabot ang panahon na mu-part ways ra gihapon mo. If gina-seen ra imo chat sa GC, that's okay. Nothing to worry. Kay muabot ang panahon, dili napod ninyo matagad ang matag-usa kay sa real world, we're all busy doing our responsibilities. Again, pokus sa mga butang nga makatabang sa pag-build up sa imong kaugmaon, dili sa pagpamugos sa mga tao aron dawaton ka. You don't have to beg. You just have to try and kung unsa may result, good or bad, learn from it. Walay mawala nimo. Importante wala ka nanarado og purtahan to know these people.

Again, know your worth. Padayon!

💪✨❤️

𝗧𝗛𝗘 𝗥𝗢𝗔𝗗 𝗡𝗢𝗧 𝗧𝗔𝗞𝗘𝗡 — 5:30 pm akoang last klase everyday. This afternoon after my last period, gi-try nako mubaktas pagaw...
09/06/2023

𝗧𝗛𝗘 𝗥𝗢𝗔𝗗 𝗡𝗢𝗧 𝗧𝗔𝗞𝗘𝗡

— 5:30 pm akoang last klase everyday. This afternoon after my last period, gi-try nako mubaktas pagawas sa campus and as usual daghan mga student nga gapangbaktas especially those ga-board ra near the campus. Samtang gabaktas ko, nakadungog ko convo sa grupo sa students. "Bai, unya magshift paka?" pangutana sa isa ka student samtang gaakbay sa kauban niya. "Ambot lang ani, lisod man i-excel sa course nga di nimo choice..." tubag pa sa isa. Wala na nasundan ilahang convo ug nagpadayon na lang silang naglakaw nga mga luya ang abaga.

Very striking ang linya nga "lisod mu-excel sa course nga dili nimo choice". Halos mahunong ko pagkadungog nako ug nakahinumdom ko sa sitwasyon nako sauna katong nag-college ko. Nag-college ko nga gikuha ang course nga wala sa plano. Nakakuha kog course ng ever since dili siya part sa akoang career path not even a dream. Yes, mao nay tinuod.

In my case, aside sa dili nako choice and gusto, gina-discriminate akoang course sa uban. Gamay ila pagtan-aw. For them, mura bag joke akoang course. The worst part was even my family para sa ilaha way padulngan akoang course and mao toy pinakasakit nga butang. Instead na maka-feel kag support from your home, isa pod sila sa mu-look down sa imo course.

Since no choice ko sa akoang course, wala nako gihimo nga to nga rason aron mag-fail ko knowing ang mga tao sa palibot nako gamay ila panan-aw sa akoang course. Mas giayo nako and try my best to excel miskig di nako gusto. Sa akoang hunahuna, dapat nindot ug taas gihapon kog mga grado especially I was planning to shift.

True indeed nga ang mga butang nga di nimo gusto, wala nimo giplano, eventually ma-appreciate and ma-learn nimo i-love. Wala ko kabantay 3rd year college nako tungod kay nalingaw ko and gi-overcome nako ang mindset nako nga di nako gusto akoang course. Nag-join ko sa mga ganap sa department and college. Aside sa nalingaw and nakatuon ko, nailhan nako ang mga tao na nag-push sa akoa nga i-appreciate akoang course. Wala ko kabantay 4th year nako and mu-graduate nga honor and mudawat og distinction awards from department, college and university.

Yes, sa sugod lisod nato masabtan ang mga butang. Sa sugod, di ta kasabot ngano naa ta diria nga sitwasyon nga wala man nato giplano. Labaw sa tanan, mas lisod pasabton ang mga tao nga di kadawat sa atoang course and I think that is the most challenging part. If you do not know how to stand and be firm, babagsak at malulugmok ka. Walay laing mu-push nimo kundi mismong kaugalingon nimo and it's a choice. It's your choice.

Always remember, naay mga butang nga wala nato pilia, wala nato planuha, pero mao pod ang makapaayo nato and mudala nato sa ginatawag nga success. That's how powerful He is.

Kung aha ka karon, take your time to appreciate small things. Basig naa paka sa process nga sabton pa ang mga butang. At the end of the day, if para gyud na sa imo, maimo gyud na. If dili, your journey find ways.

Padayon!

5:32 𝐩𝐦— nahuman ragyud akoang klase sa 4:00 to 5:30 pm. and as usual, if dili init or ulan, usahay galakaw rako sabay a...
08/06/2023

5:32 𝐩𝐦

— nahuman ragyud akoang klase sa 4:00 to 5:30 pm. and as usual, if dili init or ulan, usahay galakaw rako sabay ang mga studyante. i think trademark napud sa mga student ning kada hapon mamaktas sabay ilahang mga classmate or friends. aside sa makatipid, syempre maghulat ta sa chika sa atua kauban sa mga ganap sa skul. samtang galakaw ko sa pathway, sa akoang likod, naay gasunod na students. i didn’t mind if unsa ilaha topic kay busy manpud ko tuplok sa akoang phone while walking pero naay kalit nagpa-stop sa akoa while typing.

“besh, sure namo nga mag-shift mo? laina ninyo uy mamiya man! ana baya mo last year di mo mubalhin tapos ana walay biyaay”, ingon pa sa isa ka student na murag joke ang pagkasulti niya pero you can feel the disappointments and kasakit sa iyahang tingog.

nipaspas kog lakaw. i dunno if unsay reaction sa iyahang kauban pero paglingi nako, nisakay na ang isa og habal-habal ug ang isa nitabok na pud sa pikas dalan. gainusara na lang sa pathway ang isa ka student while ginatrapuhan niya iyahang mga mata samtang ginatan-aw niya ang mga kauban niya nga nihawa ug gapayo sa iyaha.

— lahi ang kinabuhi sa college compare sa elementary or hayskul. but in college, daghan ka kinahanglan i-prioritize ug muabot ang panahon nga need nimo i-sacrifice and i-let go ang mga butang sama sa mga tao na nakauban nimo pagpa-enroll and pagsulod sa isa ka course. kabantay ka? katong elementary ka and hayskul ka, pipila na lang ka mga close friends nimo ang naa kay kontak or constant communication karon. miskig facebook friend mo, ni isa ka pm, halos wala nakay madawatan. usahay makadawat rakag pm if naay namatay sa inyuha nga batch or namatay inyuhang pinakapaborito nga teacher. usahay pud sa isa ka GC na lang mo matapok nga gaplano og reunion or gathering pero at the end of the day di gihapon madayon. usahay pila na lay mabilin sa GC kay nang-leave na.

college life is all about setting your priorities. stage sa imo life for you to prepare what’s best for you and how you build your tomorrow. di na madalag ngisi-ngisi or chill-chill ra ang mga butang. unlike sa hayskul pwede ramo magtapok anytime or magsabot manlaag or mangaligo dagat weekends. na pwede ramo mag-cutting class. sa college, di na madalag char-char ang all. the point is, ang college di na madala og kung unsay gikuha sa imo bff mao pud to imuha kuhaon aron kanunay mo mag-uban. dili ni siya ang point and stage sa life nga pwede raka muingon nga “walay biyaay ha! kung unsa imo course, mao pud na akoa. dapat sabay-sabay ta ninyo tanan. walang iwanan”. pipila ray nakahimo ani pero majority, dili ni gakahitabo.

remember, dili mamahimo nga ang choice sa isa ka tao, always or nakadepende sa laing tao. kung mahitabo man, swerte ka. ug kung unsay pagka-visualize nimo sa imo self for the next two, three or four years, dili mamahimo na ingon ana pud ang pagka-visualize sa laing tao. if muabot man ang punto nga need mudistansya ang tao sa imo, need mu part ways, need niya mu-set priorities kay tungod naa siyay plano, BUT it doesn’t mean nga dinha na mahuman ang tanan. it’s not being selfish. that’s how they prepare and choose what’s best for them. at the end of the day, the thought of “iya-iya tag lung-agan”.

samtang wala pa ni niabot sa imo na punto, make friends sa imo mga classmate, blockmates, schoolmates, boardmates and kinsa pa dinha nga part sa pag-build nimo sa imo self and future career. kay muabot ang panahon, mabuo og magkaila-ila ramo balik kung naa nay mu-pm sa inyo ug naapil namo sa GC nga “namatay na diay si kuan no? katong classmate gud nato…” and wala siguroy tao nga gusto makabasa og ingon ana na message.

treasure your college days sa mga tao na kanunay naa sa imo ug tinuod nga tao sa imo kay muabot ang panahon, after ninyo magtapok-tapok sa area or field wearing your toga, basig mao na na ang last day na magkita-kita mo kay kanya-kanya namog goals, focus and priorities sa life.

Address

General Santos City

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Dánas posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Dánas:

Share