23/07/2023
Father of atomic bomb
เรื่องราวเบื้องหลังภาพถ่ายออปเพนไฮเมอร์
ของช่างภาพสมาชิก ‘สมทบ’ แม็กนั่มโฟโต้
“ผมเกือบจะตัวสั่นด้วยความตื่นเต้น ไม่ใช่เพราะผมกำลังจะได้พบกับผู้ชายที่น่าหลงใหลและเป็นข้อถกเถียง แต่เป็นเพราะผมกำลังจะเผชิญหน้ากับหนึ่งในสมองที่มีการพัฒนาสูงสุดในยุคของเรา” - ฟิลิปป์ ฮัลส์มัน
ฟิลิปป์ ฮัลส์มัน (Philippe Halsman) ช่างภาพชาวลัตเวีย-อเมริกัน เกิดเมื่อปี 1906 และเสียชีวิตในปี 1979 เขาเป็นที่รู้จักจากการถ่ายภาพบุคคลสุดสร้างสรรค์และเปี่ยมไปด้วยจินตนาการ ซึ่งมักนำเสนอกลิ่นอายความเหนือจริงอยู่ในภาพ อาชีพการเป็นช่างภาพของฮัลส์มันมาถึงจุดสูงสุดในช่วงกลางศตวรรษที่ 20 เมื่อเขาได้ร่วมงานกับบุคคลที่มีชื่อเสียงอย่างเช่น Salvador Dalí และ Marilyn Monroe โดยเฉพาะภาพถ่ายไอคอนอย่าง ‘Dali Atomicus’ (1949) ภาพที่ดาลีกำลังล่องลอยอยู่กลางอากาศพร้อมด้วยแมวและน้ำที่สาดเข้ามา ซึ่งเป็นสิ่งที่พิสูจน์ถึงแนวทางสร้างสรรค์และความสามารถทางเทคนิคของเขา
ในปี 1945 ฮัลส์มันได้รับเลือกให้เป็นประธานคนแรกของ American Society of Magazine Photographers ซึ่งเขาเป็นผู้นำในการต่อสู้เพื่อสิทธิในการสร้างสรรค์และความเป็นมืออาชีพของช่างภาพ และในปี 1951 ฮัลส์มันได้รับเชิญจากเหล่าผู้ก่อตั้ง Magnum Photos ให้เข้าร่วมองค์กรในฐานะ 'สมาชิกสมทบ' (Contributing Member) เพื่อให้พวกเขาสามารถเผยแพร่ผลงานของเขานอกสหรัฐอเมริกาได้
ฮัลส์มันได้พบกับออปเพนไฮเมอร์ในปี 1958 เพื่อถ่ายภาพให้กับ Saturday Evening Post คอลัมภ์พิเศษ ‘Adventures of the Mind’ และในหนังสือของฮัลส์มัน ‘Halsman Portraits’ เขาได้เล่าถึงประสบการณ์ในการพบเจอกันครั้งนั้นที่มีส่วนสำคัญอย่างมากต่ออาชีพช่างภาพของฮัลส์มัน
โดยก่อนหน้าที่จะได้พบกัน ฮัลส์มันก็ได้ยินเรื่องราวถึงความ ‘อัจฉริยะ’ และความสามารถของออปเพนไฮเมอร์มามากมาย ไม่ว่าจะเป็นการที่ออปเพนไฮเมอร์เข้าใจภาษาสันสกฤตในระยะเวลาแค่สามเดือนเพื่อที่จะอ่านคัมภีร์พระเวทต้นฉบับ เปลี่ยนรูมเมทจากคนที่สนใจในเทนนิสและสาวสวยให้กลายเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย และแน่นอน ความสำเร็จของโครงการแมนฮัตตัน (Manhattan Project) ไปจนถึงข้อกล่าวหาที่เขากำลังเผชิญ
ออปเพนไฮเมอร์ทักทายฮัลส์มันและทีมในห้องเรียนของเขา ซึ่งขณะนั้นเขากำลังเปิดอ่านจดหมายที่ได้รับในช่วงเช้าและบอกกับฮัลส์มันว่าสามารถเริ่มถ่ายภาพได้เลย ซึ่งฮัลส์มันก็ได้ภาพถ่ายที่ไม่มีความหมายอะไรไปมากกว่าการที่ออปเพนไฮเมอร์กำลังอ่านจดหมายสองสามภาพ
อย่างไรก็ตามฮัลส์มันต้องการมากกว่านั้น เขาอยากให้สายตาของออปเพนไฮเมอร์ปะทะเข้ากับเลนส์ของเขา เขาจึงเริ่มพูดถึงการพิจารณาคดี และแสดงความคิดเห็นว่าตัวเขาไม่พอใจอย่างมากที่ผู้เป็นหัวหน้าโครงการแมนฮัตตันนี้กลับกลายเป็นผู้ต้องสงสัย ออปเพนไฮเมอร์เขาก็เงยหน้าขึ้นและสีหน้าของเขาก็เปลี่ยนไป ชายอัจฉริยะผู้นั้นได้แสดงความเจ็บปวดออกมาผ่านดวงตาคู่นั้น และทันทีที่สายตาของออปเพนไฮเมอร์จ้องมองมายังฮัลส์มัน เขาก็กดชัตเตอร์ในทันที ภาพถ่ายนั้นได้รับการตีพิมพ์ในนิตยสาร Life และถูกใช้เป็นหน้าปกหนังสือ ‘The Oppenheimer Case’ โดย ฟิลิป เอ็ม. สเติร์น (Philip M. Stern)
ที่มา: MagnumPhotos
