03/07/2026
⚖️ ผู้เยาว์ทำละเมิด พ่อแม่ต้องรับผิดทุกกรณีหรือไม่?
หลายคนเข้าใจว่า หากผู้เยาว์เป็นผู้ก่อความเสียหาย พ่อแม่จะต้องรับผิดแทนเสมอ แต่ในความเป็นจริง กฎหมายไม่ได้กำหนดเช่นนั้น หากแต่กำหนดหลักเกณฑ์ไว้ชัดเจน
📌 หลักกฎหมาย
ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 429 บัญญัติว่า
หากผู้เยาว์กระทำละเมิด บิดามารดาหรือผู้ใช้อำนาจปกครองต้องร่วมรับผิดในความเสียหายที่เกิดขึ้น เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรในการดูแลผู้เยาว์แล้ว หรือแม้จะใช้ความระมัดระวังเช่นนั้น ความเสียหายก็ยังคงเกิดขึ้นอยู่ดี
กล่าวคือ กฎหมายสันนิษฐานไว้ก่อนว่าบิดามารดามีหน้าที่ควบคุมดูแลบุตรผู้เยาว์ หากไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าตนได้ปฏิบัติหน้าที่อย่างเหมาะสม ก็อาจต้องร่วมรับผิดในผลแห่งละเมิดที่บุตรก่อขึ้น
📚 ตัวอย่างคำพิพากษาศาลฎีกา
🔹 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2256–2257/2517
บิดามารดาจอดรถบรรทุกไว้ภายนอกบ้านและเก็บกุญแจรถไว้ในลิ้นชักที่ไม่ได้ล็อก ทั้งที่ทราบดีว่าบุตรอายุ 18 ปีสามารถขับรถได้ เคยนำรถไปใช้เป็นประจำ และอยู่ในวัยคึกคะนองชอบเที่ยวกับเพื่อน
ต่อมาบุตรนำรถออกไปขับและก่ออุบัติเหตุทำละเมิดต่อผู้อื่น
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การเก็บกุญแจรถไว้ในลักษณะที่ผู้เยาว์หยิบไปใช้ได้ง่าย ทั้งที่ทราบถึงพฤติการณ์ของบุตร แสดงว่าบิดามารดา ไม่ได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรในการดูแลบุตร จึงต้องร่วมรับผิดกับบุตรตามมาตรา 429
🔹 คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1557/2523
ผู้เยาว์อายุเพียง 15 ปี นำรถยนต์ของครอบครัวออกไปขับจนชนรถของผู้อื่นได้รับความเสียหาย โดยบิดามารดาไม่เคยควบคุมหรือสังเกตว่าบุตรนำรถออกไปใช้หลายครั้ง
ศาลฎีกาเห็นว่า การปล่อยให้ผู้เยาว์สามารถนำรถยนต์ออกไปขับได้โดยไม่มีการควบคุมหรือห้ามปราม ถือว่าบิดามารดา ไม่ได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรในการดูแลบุตร จึงต้องร่วมรับผิดในความเสียหายที่ผู้เยาว์ก่อขึ้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 429
✨ สรุปหลักกฎหมาย
การที่ผู้เยาว์กระทำละเมิด ไม่ได้หมายความว่าบิดามารดาจะต้องรับผิดโดยอัตโนมัติ แต่หากบิดามารดาไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าได้ใช้ความระมัดระวังตามสมควรในการอบรม ดูแล และควบคุมบุตรแล้ว ก็ต้องร่วมรับผิดในความเสียหายที่ผู้เยาว์ก่อขึ้น
ดังนั้น การดูแลเอาใจใส่ผู้เยาว์อย่างเหมาะสม ไม่เพียงเป็นหน้าที่ของผู้ปกครองเท่านั้น แต่ยังเป็นปัจจัยสำคัญที่กฎหมายใช้พิจารณาความรับผิดในทางแพ่งอีกด้วย
———————————
#กฎหมาย