10/09/2026
“ โขง บ่ เคย กั้น “
เรื่องและภาพ ธนะชัย ตั้งวราลักษณ์
ในทุกๆเช้าตรู่ของวันอาทิตย์ ณ จุดผ่อนปรนบ้านเปงจาน ต.โพนแพง อ.รัตนวาปี จ.หนองคาย ตลาดนัดไทย–ลาวริมแม่น้ำโขง คึกคักไปด้วยพ่อค้าแม่ค้าและผู้คนเดินทางมาจับจ่ายใช้สอย ที่นี่ไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่สำหรับซื้อขายสินค้าเท่านั้น หากยังเป็นจุดนัดพบของผู้คนจากบ้านพี่เมืองน้องที่เดินทางไปมาหาสู่กัน จนกลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตที่ดำเนินร่วมกันบนสองฟากฝั่งแม่น้ำโขงมาอย่างช้านาน
เวลา 7.30 น. เสียงเครื่องยนต์จากเรือเล็กดังขึ้นพร้อมกันจากริมฝั่งโขง บ้านทวย เมืองท่าพะบาด แขวงบอลิคำไซ สปป.ลาว ขบวนเรือทยอยออกจากฝั่งบรรทุกผู้คนและสินค้าพื้นถิ่นข้ามแม่น้ำโขงมาเทียบท่าที่บ้านเปงจาน เพื่อรอเวลาด่านเปิดในเวลา8.00น. ก่อนที่ผู้คนและสินค้าจะทยอยเข้าสู่ตลาดเพื่อเริ่มต้นการซื้อขายกันต่อไป
สิ่งของจากฝั่งหนึ่งเดินทางไปสู่อีกฝั่งหนึ่งเพื่อเติมเต็มในสิ่งที่อีกฝั่งต้องการ บางสิ่งเกิดจากฝีมือและภูมิปัญญาที่สืบทอดต่อกันมา บางอย่างเป็นผลผลิตจากผืนดินและผืนป่าของแต่ละท้องถิ่น ก่อนจะนำมาเปลี่ยนเป็นรายได้ที่สามารถหล่อเลี้ยงครอบครัว จนกลายเป็นส่วนหนึ่งของความมั่นคงทางอาหารและเศรษฐกิจในชุมชน
แม่น้ำโขงอาจมีเส้นแบ่งกั้นเขตแดนให้สองประเทศแยกออกจากกัน แต่สำหรับผู้คนที่อาศัยอยู่ริมสายน้ำแห่งนี้ แม่น้ำโขงกลับเป็นเส้นทางที่เชื่อมโยงและนำพาผู้คนมาพบกันครั้งแล้วครั้งเล่า จนทำให้ก่อเกิดมิตรภาพและความสัมพันธ์ที่หยั่งรากลึก ทำให้เกิดความหมายมากกว่าการแลกเปลี่ยนสินค้าและเงินตรา
