24/04/2024
HOẠT ĐỘNG NHÂN SỰ HIỆN ĐẠI TRONG TỔ CHỨC (TÓM LƯỢC VÀ CẬP NHẬT)
Mấy nay mình có dịp gặp nhiều bạn HR, kể cả những người lớn tuổi hơn trong nghề. Mình xin phép được tóm lược lại về chuyên môn (functional) của Nhân sự để mọi người cùng trao đổi thêm.
Mỗi tổ chức có 3 yếu tố quan trọng:
- Văn hoá
- Phong cách lãnh đạo
- Kết quả (Performance)
Kết quả này được xây dựng theo MVC là định hướng toàn bộ cho các hoạt động chính của Doanh nghiệp, trong đó có Nhân sự.
Ví dụ: Theo BSC thì chỉ có 4 yếu tố: Tài chính, Khách hàng, Quy trình vận hành nội bộ, Học tập và Phát triển.
Từ đó, các chỉ số của HR theo BSC cần được xác định dựa trên các khía cạnh tương ứng.
VD: Tài chính của Nhân sự: Tăng năng suất Nhân viên, tối ưu hoá chi phí nguồn nhân lực --> ROE/Nhân viên cao nhất hay còn gọi là Lợi nhuận trên mỗi Nhân viên cao nhất. Hoặc các chỉ số tài chính khác: Tỷ lệ giữ chân nhân tài càng cao, càng làm giảm chi phí thay thế nhân sự...
1. Chiến lược Nhân sự
Xuất phát từ Chiến lược kinh doanh trong ngắn hoặc dài hạn mà có chiến lược Nhân sự tương ứng. Không có chiến lược Nhân sự theo năm và đặc biệt là không hiểu sai từ Chiến lược.
Hoạt động chính của Nhân sự chỉ bao gồm 3 việc và giai đoạn chính: Thu hút, phát triển và Giữ chân Nhân tài hoặc Giữ chân trước, phát triển sau cũng được. Từ đó mới có các hoạt động phía sau, không hoạt động nào tách rời hay quan trọng hơn hoạt động nào từ (2)-(7).
Chiến lược Doanh nghiệp xuất phát từ Tầm nhìn, Sứ mệnh cũng như các chỉ số đo lường liên quan đến (Organization Performance). Chiến lược Nhân sự cũng cần phải từ những cái này.
Ví dụ: Doanh nghiệp muốn là Top1 ở thị trường VN thì Chiến lược Nhân sự phải là Thu hút, Giữ chân và Phát triển những Nhân tài Top1 trong ngành, thị trường. Và đi cùng với nó là các chế độ đãi ngộ, thông điệp truyền thông, hoạt động trải nghiệm Nhân viên... đồng loạt triển khai theo chiến lược đó.
Ngoài ra, cũng có 3 chiến lược khác như: Build, Buy or Borrow. Build là tập trung vào việc đào tạo thay vì phải Buy (Mua)/Acquisition từ bên ngoài vào. Hoặc đi mượn chuyên gia từ bên ngoài vào để xây rồi từ từ Build. Cần kết hợp cả 2/3 cùng lúc thì mới có thể hiệu quả và bền vững.
DEI or Wellbeing hay ESG, CSR, chuyển đổi số cũng là những chiến lược Nhân sự được hình thành theo các mục tiêu của tổ chức.
2. Tuyển dụng và Thu hút Nhân tài
Chỉ gồm có 3 phần chính: Thu hút (Talent Atraction: EB...), Talent Assesment (Recruitment, Interview, Selection) và Onboarding.
Mình đang ở điểm nào thì tập trung vào điểm đó và phải thật giỏi vào nó. Không có lấn cấn về các vai trò và đặc biệt là không phải cái gì cũng biết là tốt.
VD: thu hut Top Talent thì phải có năng lực thu hút, khả năng hunt, chiến dịch bài bản và có nhiều mối quan hệ.
3. Đào tạo và Phát triển Nhân tài
Sau khi thu hút rồi thì đào tạo, huấn luyện và phát triển họ (Talent Development)
Kế đến là xây dựng hộ trình phát triển (Career Path)
Sucession Planing (Đội ngũ kế thừa).
Năng lực lãnh đạo trong mỗi cấp độ nhân viên
Văn hoá học tập trong tổ chức..
VD: Talent muốn được phát triển thì tập trung vào Đào tạo từ đầu và là Top 1 thì cần có nhiều cơ hội học tập, phát triển nhiều hơn
4. Tổng Đãi Ngộ
Hệ thống đãi ngộ của doanh nghiệp bao gồm Tài chính và Phi tài chính
Hệ thống này được xây dựa trên giá trị công việc và quản trị hiệu suất, năng lực
3P là phương pháp xây dựng bảng lương phổ biến nhưng nó không đủ nếu như không hiểu về ngành nghề kinh doanh hoặc mô hình hoạt động trong doanh nghiệp.
IPE là một phương pháp nổi tiếng để xác định giá trị công việc của mọi người trong tổ chức. Nó bắt đầu từ phân tích công việc cho đến xác định độ lớn, giá trị công việc và đi kèm là đãi ngộ sao cho phù hợp.
KPIs không phải là cái để xác định đãi ngộ, tính lương mà ngân sách lương = Tổng Doanh thu - Tổng chi phí Nhân sự để đạt được doanh thu đó.
VD: muốn giữ chân Top1 Talent thì hệ thống đãi ngộ cũng phải xây dựng theo chứ không chỉ đãi ngộ bằng "rót mật vào tai".
5. Trải nghiệm Nhân viên (Quan hệ lao động, Quan hệ Nhân viên)
Trải nghiệm tốt hay không là việc của toàn bộ công ty từ văn hoá cho đến lãnh đạo và kể cả là việc tạo ra kết quả tốt nhất.
Không đánh tráo khái niệm chỉ để nói về Trải nghiệm mà không đo lường hay đánh giá được. Vì bản chất vẫn là giữ chân nhân tài. Nếu không có giữ chân được, gắn kết được lâu dài thì mọi thứ đều vô hiệu.
Digital Workplace là nơi mọi người tới để cùng làm việc, cùng trao đổi và cùng nhau phát triển. Trải nghiệm tốt nhất là đầy đủ điều kiện để giúp nhân viên làm việc tốt và dễ dàng có được kết quả.
VD: Muốn thu hút được Top1 Talent thì công nghệ phải tốt, đồ dùng để làm việc phải ổn và tư duy Số (Digital Skills) của Doanh nghiệp phải xịn.
5. Quản trị Hiệu suất
Không đo được sẽ không quản lý được.
Quản trị hiệu suất là nền tảng để đánh giá cũng như cho thấy được hiệu quả của các bộ phận/nhân viên trong công ty.
Hiệu suất được tính dựa trên các chỉ số về chiến lược trong toàn công ty hoặc thẻ điểm cân bằng. Nó không phải chăm chăm vào các KPIs nhỏ lẻ để đánh giá mà cần bức tranh lớn, toàn cục của tổ chức.
Điều này thể hiện trên doanh thu/lợi nhuận mà mỗi người mang về. Muốn vậy phải biết thu hút và chọn người tài, đào tạo họ và giữ chân họ thì mới có kết quả tốt nhất được.
VD: Muốn hiệu suất cao thì phải có chính sách thu hút Top1 Talent, có đủ đồ chơi công nghệ, quy trình chặt chẽ... hay những người lãnh đạo tài năng với phong cách lãnh đạo hiệu quả, văn hoá mạnh mẽ.
6. Đảm bảo tuân thủ
Liên quan đến các rules và governan. Mọi thứ đều chặt chẽ, hiệu quả và hệ thống
Các chuẩn mực rõ ràng, hành vi được quy định và chuẩn hoá, dễ học, dễ thực hiện và dễ đánh giá
VD: Muốn Top1 Talent vào làm việc thì mọi việc phải rất quy củ, chuẩn tắc và bài bản.
7. Văn hoá Doanh nghiệp
Các chuẩn mực hành vi tốt giúp cho việc đạt được mục tiêu, thực hiện được chiến lược hiệu quả
Văn hoá là lõi, là việc cùng nhau thực hiện các giá trị, các cách thức giải quyết vấn đề cốt lõi cùng nhau trong công việc
Văn hoá là do người đứng đầu và hội đồng sáng lập xác định. Văn hoá không phải cái mang ra để trên môi nhưng không bao giờ làm. Văn hoá là gốc rễ là cách thức hoàn thiện con người trong tổ chức chứ không phải là thứ chộp giật, ích kỉ, hại người.
Văn hoá phải có các tấm gương để thực hiện và nhân rộng các hành vi tốt đẹp ra bên ngoài. Là cách mà tổ chức tự hào về nhân viên của họ.
VD: muốn Top1 Talent vào làm việc thì văn hoá phải lành mạnh, phải truyền được cảm hứng. Lãnh đạo phải vừa nói được, làm được, phải nêu gương, có tầm nhìn xa, có năng lực vượt trội, khả năng thực thi chiến lược xuất sắc chứ không phải giỏi "võ mồm" và hành vi thì "nói một đường, làm một nẻo".
Từ đó, mọi người có thể thấy rằng, Nhân sự không chỉ là một hoạt động hành là chính thông thường mà có sự gắn kết tới tất cả mọi hoạt động trong doanh nghiệp. HR có thể giúp cho tổ chức đạt được mục tiêu kinh doanh chiến lược thông qua các hoạt động chi tiết và cụ thể. Các hoạt động/chỉ số của HR cũng là những chỉ số dựa theo chiến lược kinh doanh từng thời điểm và như vậy mới thấy được giá trị của HR.
Cuối cùng, mong mọi người đi sâu vào bản chất, tìm hiểu một cách nghiêm túc, có hệ thống và sâu sắc nhất về chuyên môn.
Chúc mọi người thành công.
Bùi Đoàn Chung
NGHỀ NHÂN SỰ VIỆT NAM